Uzay Çalışmalarıyla Heyecan Yaşatan Astronotlara Dair Şaşırtıcı Bilgiler

5 dk okuma süresi


10
14 Paylaşım, 10 puan

Astronot kelimesi NASA tarafından icat edilmiştir. Yunanca Asitron (yıldız) ve nautes (denizci) kelimelerinden türetilmiştir. Sovyet Uzay ajansı da benzer bir terim olan kozmonotu kullanmaktadır. Bu da “uzay adamı” anlamına gelir. Son elli yılda, uzay yolculuğu alanında büyük ilerlemeler kaydedilmiştir. Uzay sondalarının hareketli kuyruklu yıldızlara inmesi, uzay “turistlerinden” söz edilmesi ve hatta Mars’a bir görev planlanması gibi birçok merak uyandıran gelişmeler yaşanmıştır. İnsanların bu konuya olan hayranlığı yıllar içinde artmıştır. O zaman, uzay çalışmalarıyla insanlara heyecan yaşatan astronotlara dair hazırladığımız şaşırtıcı bilgiler hakkındaki yazımız sizlerle. Keyifli okumalar!

1. Rusça Bilmek Zorundalar

Soyuz uzay aracının komutanı her zaman Rus’tur. Aynı zamanda Soyuz’un yardımcı pilotu olan yabancı astronot, yükselişin altı saatinin tamamı boyunca Rusça iletişim kurabilmelidir. Çünkü Moskova yakınlarındaki görev kontrol merkezi Rusça komutlar verir. Bir tercüman kullanmak çok uzun sürer. Özellikle Dünya’dan ne kadar uzaklaşırsanız, iletişimdeki gecikme o kadar uzun sürer. ISS’ye bindikten sonra mürettebat İngilizce ve Rusça karışımı ile iletişim kurar. Bu nedenle astronotlar bu dillerden birinde akıcı olmalı ve diğerinde yüksek derecede yetkinliğe sahip olmalıdır. Bu, ISS’ye giden tüm astronotların, kaç dil konuşurlarsa konuşsunlar, aynı zamanda Rusça öğrenmeleri gerektiği anlamına gelir.

2. Kostümlerinde Balon İçindeler

Uzay Çalışmalarıyla Heyecan Yaşatan Astronotlara Dair Şaşırtıcı Bilgiler

Bir astronotun uzay giysisi orta tabakası şişirilmiş bir balona benzer. Kauçuk tabaka şişer ve astronotun vücuduna karşı basınç oluşturarak vücut sıvılarının düşük basınçta kaynamasını önler. Esasında uzay giysisi, içinde astronot bulunan bir balondur. Şişirilmiş bir uzay giysisinin bükülmesi çok zordur. Balonun kauçuğu, sırt çantasındaki basınçlı oksijen tanklarından elbiseye verilen oksijeni içinde tutar. Uzay giysisi birkaç parçadan oluşur. Sert üst gövde astronotun göğsünü örter. Kol tertibatı kolları örter ve eldivenlere bağlanır. Kask ve ekstravehiküler vizör tertibatı, astronotun başını koruyacak ve yine de mümkün olduğunca görmesine izin verecek şekilde tasarlanmıştır.

3. Tuvalet İhtiyaçlarını Anlayamazlar

Uzay çalışmalarıyla heyecan yaşatan astronotlara dair bilgiler arasında tuvalet ihtiyaçlarını fark etmemeleri gibi şaşırtıcı bir durum bulunur. Uzaydaki astronotlar mesanelerinin ne zaman dolu olduğunu söyleyemezler. Çünkü düşük yerçekimi olan bir ortamda idrar mesanenin dibinde toplanmaz. Normalde, mesane 1/3 oranına geldiğinde tuvalete gitme ihtiyacını işaret eder. Fakat bu durum uzayda farklıdır. Yalnızca neredeyse tam olarak mesane dolduğunda tetiklenir ve bu da sağlıkla ilgili sorunlara neden olabilir. Bu nedenle önlem amaçlı olarak, astronotların iki saatte bir kendilerini tuvalet ihtiyaçlarını gidermesi gerekir.

4. Uyurken Kozmik Işıklar Görürler

Uzay Çalışmalarıyla Heyecan Yaşatan Astronotlara Dair Şaşırtıcı Bilgiler

Astronotlar, gözleri kapalıyken bile tuhaf yanıp sönen ışıklar gördüklerini bildirmişlerdir. Bazıları buna “peri ışıkları”, diğerleri “gözbebeklerinizdeki havai fişekler” olarak tanımlamıştır. Ancak bunların astronotların göz kapaklarından geçebilen kozmik ışınlar olduğuna inanılır. Kozmik ışın Dünya’nın manyetosferinin dışındaki bazı astronotlar tarafından görsel olarak algılanan kendiliğinden oluşan ışık flaşlarıdır. Aynı zamanda kozmik ışınlar, kökeni henüz bilinmeyen yüksek enerjili atom altı parçacıklardır. Düzenli olarak görünebilir. Fakat bu durum muhtemelen uzay insanlarının uyku kalitelerini düşürmektedir.

5. Uzay Yolculuğu Sağlıklarını Etkiler

Uzay şartlarına uzun süreli maruz kalmak, en önemli konulardan biri olan kemik ve kas kütlesi kaybı olmak üzere birçok sağlık sorununa neden olabilir. Zamanla bu etkiler astronotların performansını bozabilir, yaralanma risklerini artırabilir, aerobik kapasitelerini azaltabilir. Ayrıca kardiyovasküler sistemlerini yavaşlatabilir. Bunun dışında uzaydan Dünya’ya döndüklerinde yürümek gerçekten zordur. Astronotlar uzaydayken mikro yerçekiminde kas kütlesini ve kemik yoğunluğunu korumak için her gün yaklaşık iki saat egzersiz yaparlar. Ancak bu, Dünya’nın yerçekiminde otomatik olarak dik yürümenin basit olduğu anlamına gelmez.

6. Uzayda Tortilla Yerler

Uzay Çalışmalarıyla Heyecan Yaşatan Astronotlara Dair Şaşırtıcı Bilgiler

Bir astronot, meyveler, kuruyemişler, fıstık ezmesi, tavuk, sığır eti, deniz ürünleri, şekerlemeler, kekler vb. Gibi birçok yiyecek türü arasından seçim yapabilir. Bunun yanı sıra çeşitli içecek türleri de mevcuttur. Bunlar; portakal suyu, çay, kahve, meyve ve sebze püresi ve limonata gibi içeceklerdir. Dünya’da olduğu gibi, uzay yemekleri de tek kullanımlık paketler halinde gelir. Tortilla önemli gıda maddelerinden biridir. Tortillaların yerçekimi azaldığında işlenmesi daha kolaydır ve dilimlenmiş ekmekten daha uzun süre taze kalırlar. Astronotlar, 1980’lerden beri ekmeğin yerine uzay mekiğinde tortilla yemektedirler. Kırıntılar ekipmana zarar verebileceğinden, mekikte ufalanan yiyeceklere izin verilmez.

7. Geçici Olarak Boyları Uzar

Uzay çalışmalarıyla heyecan yaşatan astronotlara dair şaşırtıcı bilgiler arasında oldukça ilginç olan ise; astronotların boylarının uzamasıdır. NASA bilim adamları, uzaydaki astronotların mikro yerçekiminde yaşarken geçirdikleri süre boyunca yüzde 3’e kadar uzayabileceğini söyler. Bu, 6 fit uzunluğundaki (1,8 metre) bir kişinin yörüngede iken 2 inç (5 santimetre) kadar uzayabileceği anlamına gelir. Dünya’da, diskler yerçekimi nedeniyle hafifçe sıkıştırılır. Uzayda, bu sıkıştırma artık mevcut değildir ve disklerin genişlemesine neden olur. Sonuç: Omurga uzar ve astronot daha uzundur. Astronotlar Dünya’ya döndüğünde, birkaç ay sonra boyları normale döner.

8. Kemer Takıp Uyurlar

Uzayda uyumak, astronotların sağlığı, yetenekleri ve moralleri üzerinde oldukça etkilidir. Aynı zamanda uzay tıbbının ve görev planlamasının önemli bir parçasıdır. Uzayda “yukarı” veya “aşağı” şeklinde tabir edilecek bir durum bulunmamaktadır. Bunun yerine mikro yerçekimi bulunur. Bu yüzden de astronotlar ağırlıksızdır ve istedikleri yönde uyuyabilme durumları vardır. Fakat astronotlar uykuya daldıklarında kendilerini bir şeye bağlamaları gerekir. Böylece etrafta süzülmezler ve hiçbir şeye çarpmazlar. Uzay istasyonu ekipleri genellikle küçük alanlardan oluşan uyuma kabinlerinde uyku tulumları kullanarak uyurlar. Vücutlarının etrafta yüzmemesi için vücutlarını gevşek bir şekilde bağlarlar.

9. Astronotlar Duş Alamazlar

Uzay Çalışmalarıyla Heyecan Yaşatan Astronotlara Dair Şaşırtıcı Bilgiler

Uzay çalışmalarıyla heyecan yaşatan astronotlara dair şaşırtıcı bilgiler arasında sonuncusu ise; astronotların ilginç duş alma yöntemlerdir. Suyun akması için yerçekimi gerektiği için, uzaydaki duşlar bazı değişiklikler gerektirir. ISS’de astronotlar duş alamazlar, bunun yerine sıvı sabun, su ve durulamaya gerek olmayan şampuan kullanırlar. Sıvı sabun ve suyu ciltlerine sıkarlar. Daha sonra saçlarını temizlemek için biraz su ile sabun kullanırlar. Bu işlemi durulamadan yaparlar. Aynı zamanda astronotlar, suyun havada yüzmesini önlemek için kapalı bir silindirde duş alırlar. Derilerindeki tüm suyu emmesi için bir vakum hortumu kullanırlar. Yakındaki bir hava akımı sistemi ise fazla suyu hızla buharlaştırır.

10. Araçları Düşürmemeleri Gerekir

Uzay Çalışmalarıyla Heyecan Yaşatan Astronotlara Dair Şaşırtıcı Bilgiler

Heidemarie Stefanyshyn-Piper uzay istasyonu yenilemesi üzerinde çalışan iki kişiden biri olarak görev yapmış astronottur. 1998’de Heidemarie Stefanyshyn-Piper alet çantasını uzayda kaybetmiştir. Meşhur talihsizliği Uluslararası Uzay İstasyonuna (ISS) giden Endeavour mekiğindeki STS-126 misyonu sırasında meydana gelmiştir. Gres tabancasından yanlışlıkla fışkıran gresi temizlemeye çalışırken, 100.000 dolarlık alet çantası ulaşamayacağı bir yere fırlayarak uzaya doğru yelken açmıştır. Torba gres tabancaları, çöp torbaları ve bir kazıyıcı alet içeriyordu. Bir uzay yürüyüşçüsü tarafından şimdiye kadar kaybedilen en büyük eşyadır.


dergiCE üyeleri ne diyor?

Bu içeriğe ifadenle renk ver!

Beğen Beğen
10
Beğen
Mutlu Mutlu
6
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
5
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Olamaz Olamaz
0
Olamaz
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Komik Komik
0
Komik
İlginç İlginç
3
İlginç