Renkleri Koklamak, Sesleri Tatmak: Sinestezi Hastalığı

3 dk okuma süresi


2
13 Paylaşım, 2 puan

Kelimenin söylenişi ve bildiğimiz anlamı itibarı ile oldukça eğlenceli görünen sineztezi, temelinde bir algı bozukluğu. Buna sahip olan kişilerin nesneleri kokularla, sesleri tatlarla özdeşleştirmesinin pek çok farklı çeşidi var. Duyuların birbirine karışması ve birlikte algılanması olarak özetlenebilecek sinestezi her bireyde aynı şekilde görülmemesi ve çoğu zaman gündelik hayatı etkilememesi sebebiyle hastalıktan çok bir farklılık gibi görünse de nörolojik bir hastalık olduğunu savunan uzmanlar da var. Peki sinestesi nedir? Sinestesi bir hastalık mı? Sinestezi tedavisi nasıl oluyor? Tüm bu soruların cevabını, dergiCE sizler için sinestezi hastalığı ile ilgili bilgiler listesinde topladı. İyi okumalar!

1. Sinestezi Nedir?

sinestezi hastalığı

Kelime anlamı olarak Yunanca “sin” (birlikte), “aitshesis” (duygu) kelimelerinden türeyen sinestezi, duyuların birlikte algılanması ya da birbirine karışması olarak tanımlanıyor. Sinestetik bireylerde bir duyu organından gelen sinyaller, beyinde başka bir duyu organını harekete geçirecek olan noktayı harekete geçiriyor. Örneğin; görülen renkler beyinde ses olarak algılanabiliyor. Bu durumun farklı bir çok şekli olabiliyor.

2. Sinestezi Hastalık Mı?

Sinestezi Hastalığı

İnsan beyninin normal işleyişinde tüm duyu organları merkezi sinir sistemine bağlı olarak, birbiri ile uyum içerisinde hareket ediyor. Ancak kimi zaman kalıtsal ya da sonradan gelişmeye bağlı olarak farklı durumlar ortaya çıkabiliyor. Tam olarak böyle bir olgu olan sinestezi çoğu kişi tarafından farklılık olarak nitelendiriliyor, bazı uzman doktorlar ise normların dışına çıktığı için bu durumu hastalık olarak tanımlıyorlar. Sinestetik kişiler sosyal ve gündelik hayatlarında bir engelle karşılaşmadıkları için farklılık olarak görmek akla daha yatkın görünüyor. Bu farklılığı kullanmayı öğrenen kişiler hayatlarında daha pratik çözümler oluşturabiliyor. Hızlı bir şekilde dil öğrenme, güçlü hafıza, sanatsal anlamda yeni fikirler gibi pek çok başarıya imza atmış sinestetik kişiler var.

3. Sinestezi Nasıl Anlaşılır?

Tüm insanlar için renkler psikolojik olarak bir anlam ya da etki bıraksa da sinestezik kişilerde durum biraz daha farklı işliyor. Genelde çocukken fark edilen sinestezi, çocuğun nesnelere, tatlara, seslere olan farklı bakış açıları sayesinde anlaşılabiliyor. Ancak sinestezik kişilerle ilgili yapılan araştırmalar sonucu yetişkin bireylerde içinde olduğu durumun farkında olmayanlar da azımsanacak sayıda değil. O kişiler herkes gibi algıladıklarını ve bunu kimseye sorma gereğinde bulunmadıklarını açıklamışlar. Yani sinestezi hayatlarında bir sorun teşkil etmemiş. Bu durum, yaşanılan şeye sinestezi hastalığı olarak bakılmaması gerektiği yönünde önemli bir nokta.

4. Sinestezi Türleri

Yapılan araştırmalar sonucunda bir çok farklı çeşidi olduğu bilinen sinestezi genel olarak bağlantısal ve yansıtmalı olarak ikiye ayrılıyor. Yansıtmalı sinestezide dışarıdan uyarılan birey şekil, renk, sayı görür. Yani, bir ses duyduğunda aynı anda bir renk görecektir. Bağlantısal sinestezide uyaran ve algılanan bağ çok güçlü olduğu için birey ikisini bağdaştırır. Harf ve renk sinestezisi en yaygın görülen türlerden bir tanesi. Fakat sinestetik bireylerin hepsi aynı harfi aynı renkte görmüyor, bazen ortak noktaları olan bireyler görülebiliyor. Ses-renk sinestezisi kulağa oldukça eğlenceli geliyor. Yine kişiden kişiye değişmekle birlikte, nesnelerin çıkardığı sesleri renk olarak gören sinestetik kişilerin müzik aletlerine yatkın oldukları da gözlemlenmiş.

5. Sinestezi Nasıl Çalışır ?

sinestezi hastalığı

İnsan beyninde duyuları algılamak için reseptörler var, duyu organları yoluyla algılanan sinyaller beyinde tanımlanıyor ve bu reseptörler sayesinde anlamlandırılıyor. Duyu organları da bu organların bağlı bulunduğu beyindeki noktalar da genelde birbirleriyle uyum içerisinde ve işlerine karışmadan çalışıyor. Sinestezi hastalığı denilen durumda beynin bu noktaları birbirleriyle iletişime geçiyor. Sinestezik birey bir cümle okuduğunda onu rengarenk görüyor. Bunu renk körlüğü olarak düşünmeyin. Çünkü o bireyin yazının rengini görmekte bir sorunu yok, harfleri algılarken aynı anda renkler de algılıyor.Her zaman doğuştan sinestezik bireyler olmayabiliyor. Kimyasal madde kullanımı, travmalar da sinesteziye sebep olabiliyor. Fakat özellikle travmaya bağlı sinestezi beraberinde bir çok problemi de beraberinde getirdiği için tedavi edilmesi gerekiyor.Toplumda az olarak görülen sinestezi araştırılmaya değer bir konu. Hızlı ve pratik öğrenmeyi kolaylaştırdığı görülen sinestezinin hastalık mı farklılık mı olduğu konusu tartışılmaya devam ediyor.


Bu içeriğe ifadenle renk ver!

Beğen Beğen
3
Beğen
Mutlu Mutlu
1
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
0
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Olamaz Olamaz
0
Olamaz
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Komik Komik
0
Komik
İlginç İlginç
0
İlginç

dergiCE üyeleri ne diyor?

Sadece dergiCE yazarları sağ tıklayabilir, emeğe saygı lütfen :)