Bilim Tarihinde Çığır Açarak Dünyaya Yön Veren Kadınlar

5 dk okuma süresi


5
13 Paylaşım, 5 puan

Bugün hayatımızda daha sık karşılaşılan cinsiyet eşitsizliği geçmişte de kadınların yaşamını etkiledi. Bilim tarihinde de kadınlar bu eşitsizlikler ile karşı karşıya kaldılar. Binlerce bilim kadını bu zorluklara rağmen bilim tarihine isimlerini kazıdılar. Fizik, kimya, matematik, biyoloji, astronomi vb. pek çok alanda çalışmalara imza attılar. Birçok fikrin ve buluşun temellerini atarak bilim dünyasına katkı sağladılar. Bilim tarihinde isimlerini sık duymadığınız çığır açarak dünyaya yön veren o muhteşem kadınlar listesini sizler için derledik. Sizlere ilham kaynağı olmasını diliyor, keyifli okumalar diliyoruz!

1. Elizabeth Blackwell (1821 – 1910)

Bilim Tarihinde Çığır Açarak Dünyaya Yön Veren Kadınlar

Dünyada tıp diploması alan ilk kadın olan Elizabeth Blackwell, tıp fakültesine girene kadar 12 tıp fakültesi tarafından reddedilmiştir. Kimse onun tıp fakültesine gidebileceğine ihtimal vermiyordu. Yalnızca New York Geneva Tıp Fakültesi başvurusunu kabul etti. Ancak öğrenim sırasında bile onun diploma alamayacağını düşünenler vardı. Daha sonra mezun olup diplomasını aldığında kadın olduğu için kimse onu doktor olarak işe almadı. Bu yüzden o da kendi muayenesini kurdu. 1860’lı yılların sonunda ise kadınlar için tıp fakültesi kurdu. O her zaman kadınların yanında olup onlara önderlik ve yardım etmek istedi. Elizabeth Blackwell, attığı her adımla bilim kadınlarına öncü oldu.

2. Annie Jump Cannon (1863 – 1941)

Annie Jump Cannon günümüzdeki yıldız sınıflandırmasının temelini atarak bilim dünyasında yerini aldı. Yaklaşık 400 bin yıldız incelemesi ile dünyanın en çok yıldız derleyen bilim insanı unvanını almaya hak kazanmıştır. Wellesley Koleji’ndeyken kızıl hastalığına yakalanmıştır. Bu hastalıkta işitme kaybı yaşamasına sebep oldu. Bununla birlikte kadın olması ve işitme kaybı yaşamasından dolayı birçok zorlukla başa çıkmak zorunda kaldı. Daha sonra astronomi ve fizik alanında yüksek lisans yapan Cannon, Harvard Üniversitesi’nin ünlü gözlemevinde asistan olarak işe alınmıştır. Bugünkü OBAFGKM sınıflandırması olarak adlandırılan yıldızları sıcaklıklarına dayanan sınıflandırmayı keşfetti. Cannon yaşamı boyunca birçok ödüle layık görülmüştür.

3. Inge Lehmann (1888 – 1993)

Bilim Tarihinde Çığır Açarak Dünyaya Yön Veren Kadınlar

Deprem biliminin öncüsü olarak da anılan Danimarkalı sismolog ve jeofizikçi Inge Lehmann, 1907 yılında Kopenhag ve Cambridge Üniversitesi’nde matematik, kimya ve fizik çalışmalarına başladı. Sismoloji alanında kariyeri ise Niels Erik Nørlund’un asistanı olmasıyla başladı. Daha sonra dünyanın çekirdeğinin sadece dış çekirdekten oluşmadığını iç çekirdeğinin de olduğunu keşfetti. Diğer önemli keşiflerinden biri de P dalgası olarak adlandırılan sismik dalgası oldu. aynı zamanda dış çekirdek ile iç çekirdek arasına verilen isim ise “Lehmann Belirsizliği” olarak isimlendirilmiştir. Bununla birlikte son makalesini 99 yaşında yazdı, ömrünü bilim dünyasına adadı. Böylelikle bilim tarihinde çığır açarak 105 yaşında hayata veda eden Lehmann dünyaya yön veren kadınlar arasına girdi.

4. Cecilia Payne-Gaposchkin (1900 – 1979)

Gök bilimci ve astrofizikçi Cecilia Payne-Gaposchkin 1919 yılında Cambridge Üniversitesi’nde burslu olarak botanik, fizik ve kimya okudu. Daha sonra çalışmalarını başarıyla tamamlamasına rağmen Cambridge Üniversitesi o yıllarda kadınlara diploma vermeyi reddediyordu. Bunlara rağmen astronomi alanında doktora yapan ilk bilim kadını unvanını aldı. Doktora tezinde yıldızların büyük miktarda helyum ve hidrojenden oluştuğunu savunmuştur. Ancak tezi reddedilmiştir. Çünkü zamanın bilimsel bilgisi ile çelişmekteydi. Yıllar sonra Payne’nin haklı olduğu kanıtlanmıştır. Payne doktorasından sonra Samanyolu’nun yapısını anlamak için yüksek parlaklığa sahip yıldızları inceledi. Bununla birlikte astronomi bölüm başkanlığına atanmasıyla Harvard’da bölüm başkanı olan ilk bilim kadını oldu.

5. Barbara McClintock (1902 – 1992)

Bilim Tarihinde Çığır Açarak Dünyaya Yön Veren Kadınlar

Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’ne sahip Barbara McClintock, Amerikalı bir bilim kadını ve sitogenetikçiydi. Dünyanın bilinen en iyi kadın sitogenetikçisi olan McClintock, mısır bitkisi için ilk genetik haritayı çıkardı. Daha sonra mısır bitkisinin özelliklerini ve kromozom yapısını incelemek için kendine özgü teknikler geliştirmiştir. Bununla da kalmayıp çalışmalarıyla sıçrayan genleri keşfetti. Aynı zamanda ömrü boyunca biyoloji alanında kullandığımız birçok kavramın temelini oluşturdu. Bununla birlikte çalışmaları başlarda çok karşılık bulamasa da 1960’lı yıllardan sonra bilim dünyasında rağbet görmeye başladı. Ayrıca kendisi Marie Curie’den sonra Nobel ödülünü tek başına alan ikinci bilim kadınıdır.

6. Maria Goeppert Mayer (1906 – 1972)

1906 yılın dünyaya gelen Maria Goeppert Mayer, Alman-ABD’li Fizikçidir. 1963 yılında kendisi ve çalışma arkadaşları Nobel Fizik Ödülü’ne layık görüldü. Atom çekirdeğinin çekirdek kabuğu modeli ile bu ödülü almaya hak kazandı. Marie Curie’den sonra bu ödüle layık olan ikinci bilim kadınıydı. Atom çekirdeğinin yapısının açıklanmasında büyük katkılarda bulundu. Bilim tarihinde çalışmalarıyla çığır açarak yön veren kadınlar arasında yerini aldı. Doktora tezini atomlar tarafından soğurulan iki olası foton teorisi üzerine yazdı. Mayer’in katkılarından dolayı iki foton emilim kesit alanının ölçü biriminin adına Goeppert-Mayer birimi adı verildi.

7. Mary Golda Ross (1908 – 2008)

Bilim Tarihinde Çığır Açarak Dünyaya Yön Veren Kadınlar

Mary Golda Ross mühendislikte kadınlara öncü ve aynı zamanda ilk Kızılderili kadın mühendisti. Lockheed Corporation’da çalışmaya başladı. Ekipteki tek kadın mühendisti ve matematiksel dehasıyla iş arkadaşlarının takdirini kazandı. Lockheed Aircraft Corporation’un ilk kadın mühendisi olarak sınıflandırılmış uçakları ve uzay aracını tasarladı. Agena roket projesi için kritik çalışmalar yaptı. Mars ve Venüs’e uzay yolculuğu hakkında çok gizli NASA Gezegen El Kitabı’nı yazdı. 1992’de balistik füze sistemleri, insanlı ve insansız dünya yörüngeli uçuşları ve gezegenler arası uzay yolculuğu görevleri konusundaki öncü araştırması nedeniyle Silikon Vadisi Mühendislik Konseyi’nin Onur Listesi’ne alındı. Alanında kalıcı katkılar bıraktı.

8. Vera Rubin (1928 – 2016)

Küçük yaşlarda astronomiye merak salan Vera Rubin, yüksek lisan eğitimi için Princeton Üniversitesine başvurdu ancak başvurusu kadın olduğu için kabul edilmedi. Cornell Üniversitesi’nde yüksek lisans yapan Rubin, tezinde galaksilerin sadece dışa doğru hareket etmediğini bilinmeyen bir merkezler etrafında döndüğünü savundu. Tezi, Big Bang Teorisi’ne aykırı düştüğü için reddedildi. Georgetown Üniversitesi’nde doktora tezinde ise galaksilerin rastgele yer almadığını kümeler halinde bulunduğunu savundu. Galaksileri bir arada tutan şeyin sadece yıldızların kütle çekim etkisi değil gizli bir maddenin kütle çekim kuvveti olduğunu ortaya attı ve bu maddeye “Karanlık madde” ismini verdi. Tezleri sürekli eleştirilmesine rağmen günümüzde herkes tarafından kabul edilmektedir.

9. Tu Youyou (1930 –)

Tu Youyou bilim tarihinde çığır açarak sıtma hastalığına karşı açtığı savaşı kazanıp dünyaya yön veren kadınlar arasına girdi. 16 yaşında tüberküloza yakalanmıştır. Bu hastalık sayesinde eğitim hayatına ve kariyerine nasıl devam etmesi gerektiğine karar verdi. Eczacılık Bölümünde okudu. Çalışmalarını öncelikle geleneksel Çin tıbbını araştırmak ile başladı. Ardından batı tıbbı ile ikisini sentezleyerek devam etti. Eski tıbbi kaynaklardan yararlanmıştır. Artemisinin ve dihidroartemisinin kâşifi olarak da bilinmektedir. Bu keşfi sayesinde sıtma hastalığından muzdarip milyonlarca kişinin kurtarıcısı oldu. 2015 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü kazanmıştır.

10. Patricia Bath (1942 – 2019)

Bilim Tarihinde Çığır Açarak Dünyaya Yön Veren Kadınlar

Bir diğer ilklerin kadını olan Patricia Bath, ilk Afrika kökenli Amerikan kadın doktoru olarak bilinmektedir. New York Üniversitesi’nde Oftalmoloji alanında yüksek lisans yapan ilk Afro-Amerikan bilim kadınıdır. Jules Stein Göz Enstitüsü’nde göz hekimi olan ilk kadın doktordur. Kendisi Lazerli Katarak Ameliyatı için gerekli olan çalışmaları tamamladı ve patentini aldı. Tıbbi sebeple patent alan ilk bilim kadınıdır. Kulak alanında da yapmış olduğu çalışmalarla beş patentin daha sahibi olmuştur. Lazerli katarak ameliyatı bugün dünyanın her yerinde kullanılmaktadır. Sağlık alanında yaptığı çalışmalar ile bilim tarihinde yerini aldı.


Bu içeriğe ifadenle renk ver!

Beğen Beğen
13
Beğen
Mutlu Mutlu
4
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
2
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Olamaz Olamaz
0
Olamaz
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Komik Komik
0
Komik
İlginç İlginç
3
İlginç

Yorum bırak

Lütfen üye girişi yapın!