Beynimizin Bize Oynadığı Oyun: Plasebo Etkisi

2 dk okuma süresi


6
11 Paylaşım, 6 puan

İnsan beyni çok karmaşık bir yapıya sahip. Aynı zamanda manipülasyona da oldukça müsait bir organ. Bu yazıda sizlere, beynimizin bize oynadığı oyunlardan biri olan plasebo etkisinden bahsettik. İşte plasebo etkisi hakkında 10 bilgi…

1. Plasebo İlaç Değildir

plasebo etkisi

Plasebolar (sahte ilaç), tedavi edici etkileri olmaksızın, ilaç niyetiyle ve iyileşme beklentisiyle alınan maddelerdir. Bunlara halk arasında “şeker hapı” da denir. Plasebo alan kişiler tedavilerinin gerçek olup olmadığını genellikle bilmezler. Sadece bu maddeler, tedavinin gerçek gibi görünmesi için tasarlanmıştır. Kişi, plasebodan ne kadar olumlu etki alacağını düşünürse o kadar büyük olasılıkla bundan olumlu fayda sağlayacaktır.

2. Plasebonun Ortaya Çıkışı

plasebo etkisi

İlk plasebo testi 1801’de İngiliz Doktor John Haygarth tarafından yapıldı. 1875 yılında ise, George Motherby’nin “Yeni Tıp Sözlüğü” isimli makalesiyle modern tıp literatürüne girdi.

3. Uzun Yıllar Ciddiye Alınmadı

plasebo etkisi

Plasebo etkisi 1950’li yıllara kadar pek ciddiye alınmadı. Ancak, 1955 yılında Amerikalı vaiz Henry Beecher tarafından yazılıp yayımlanan “Kuvvetli Plasebo” adlı makale, plasebo etkisi için adeta bir dönüm noktası oldu. Bu tarihten itibaren, konuyla ilgili çalışmalar giderek arttı ve farklı alanlarda farklı sonuçlara ulaşıldı.

4. Hapın Rengi Önemli Bir Etken

plasebo etkisi

Renklerin insan psikolojisi üzerinde etkilerinin olduğu biliniyor. Aynı şekilde, verilen plasebo haplarının rengi de etkinin daha az ya da çok olmasında rol oynuyor. Sıcak renklerin soğuk renklere göre daha etkili olduğu söyleniyor.

5. Ne Kadar Yeniyse O kadar Etkili

Plasebo Etkisi

Plaseboların rengi kadar kutusunun tasarımı ve hangi formda hazırlandığı da önemli faktörlerden. Bu faktörler etki gücünü azaltıp çoğaltabiliyor. Bir plasebo ne kadar gösterişli ve ne kadar yeni görünüyorsa plasebo etkisi de o kadar yüksek gözleniyor. Bu etkiyi zaman zaman ilaçlar üzerinde de yaşıyoruz. Sağlık ocaklarında verilen, basit kutuları olan ağrı kesicilerin işe yaramadığını söylüyorsanız, bu konuyu bir daha düşünün deriz.

6. İyi Markalar Daha Güvenilir

İnsanlar kaliteyi marka isimlerine bağlama eğilimindedirler. Büyük markalar araştırma ve geliştirmeye daha büyük bütçeler ayırır. Dolayısıyla bu markaların ürettiği ilaçların daha güvenilir olduğu düşünülür. Yapılan çalışmalar gösteriyor ki, renk, boyut, etken madde vb. birçok özelliği aynı olmasına rağmen, iki ilaçtan markalı olanının daha çok işe yaradığına inanılıyor.

7. Araştırmalar Daha Çok Ağrı İle İlgilidir

Bilim insanları, plaseboların beynimize kendi ağrı giderici kimyasalları salgılatabildiğini bulmuşlardır. Yapılan araştırmalarda, plasebo tedavisi sonrasında ağrı bölgesindeki aktivitenin azaldığı gösteriliyor.

8. Plasebo Aldığınızı Öğrenmeniz Sonucu Değiştirmez

Yapılan çalışmalarda, hastalara plasebo verilir ve sonrasında aldıkları ilacın plasebo olduğu söylenir. Hasta bunu öğrendikten sonra, olumlu etkilerin azalacağı düşünülebilir. Ancak, olumlu etkiler devam eder ve hastaların çoğu plaseboyu almaya devam etmeyi bile seçer.

9. İki Hap Bir Haptan Daha Etkili

Hap sayısı arttıkça plasebo etkisi de artıyor. Günde iki kez alınan plasebolar, günde bir kez alınan plasebolardan daha etkili oluyor.

10. Plasebonun Olumsuz Hali: Nocebo Etkisi

plasebo etkisi

Plasebo etkisi dışında beynimizin bize oynadığı oyunlardan biri de nocebo etkisidir. Plasebo etkisinin tam tersidir. İlacın kendisine yan etkiler yapacağına inanan hastada, tedavi edici bir etkisi olmayan plasebolar verildiğinde bile bu yan etkilerin görülmesi durumudur.


dergiCE üyeleri ne diyor?

Bu içeriğe ifadenle renk ver!

Beğen Beğen
3
Beğen
Mutlu Mutlu
0
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
0
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Olamaz Olamaz
0
Olamaz
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Komik Komik
0
Komik
İlginç İlginç
2
İlginç