dergiCE Yılbaşı Özel: Noel’in Ortaya Çıkış Hikayesi

3 dk okuma süresi


6
12 Paylaşım, 6 puan

Havalar soğudu, ülkemizin bazı şehirlerine kar bembeyaz örtüsünü serdi. Yeni yıl heyecanı da ufak ufak başladı. Bazı kesimlerin ‘Hristiyan adeti’ diyerek kutlama yapanları eleştirdiği, ayıpladığı bir gün. Bakalım yılbaşı yalnızca Hristiyan dünyasında mı kutlanıyor? dergiCE ailesi yılbaşının yaklaşmakta olduğu bu günlerde, yılbaşı ortaya çıkış hikayesi yazısını sizler için hazırladı. Keyifli okumalar!

1. Nereden Çıktı Bu Noel?

yılbaşının ortaya çıkış hikayesi

Latince ‘nasci’ kelimesinden gelen noel sözcüğü İsa’nın doğumunu ifade ediyor. Noel kutlamaları Hristiyan inancında İsa’nın doğumunun ve bu doğumun ifade ettiklerinin kutlandığı gün olarak biliniyor. İnanca göre tanrının yeryüzündeki vücut bulmuş hali olarak dünyaya gönderilen İsa’ya “tanrı bizimle” anlamına gelen Immanuel ismi verilir. İsa, öğretilerini anlatır ve insanların günahlarının kefareti için çarmıha gerilir. İsa’nın ölümü aslında dirilişinin ilk günü. İnanış bu şekilde. Diriliş gerçekleştiğinde ölüm, hastalık, acı ve gözyaşının biteceğine olan inanç büyük bir sevinçle kutlanır. Kesin olmamakla birlikte bazı pagan inançlarına da dayanarak 25 Aralık, İsa’nın doğum günü olarak kabul ediliyor.

Noel Baba, MS. 3. yy’da yaşamış, zengin ve iyi kalpli bir insan evladı. Hristiyan inancıyla yetiştirilmiş ve Myra Episkoposu olmuştur. Katolik, Ortodoks ve Anglikan kiliseleri tarafından aziz olarak kabul edilir. Aziz Nikolas Bayramı bir zamanlar ayrı olarak kutlanıyor olsa da hayali bir karaktere dönüşerek noel ve yılbaşı kutlamalarıyla birleştirilmiştir.

2. Yeni Yılın İlk Günü: Yılbaşı

Yeni yıl, Miladi takvim (Gregoryen takvim) kullanan tüm ülkelerde 1 Ocak olarak kabul edilmiş ve resmi tatil olarak belirlenmiştir. Kitlesel bir enerji olarak bireysel anlamda 31 Aralık akşamı bu yıl nasıldı, neler yaptım, neleri başardım, bir daha ki yılda neler olacak gibi düşüncelerin akla gelmesi çok normal. Ertesi günün tatil olması eğlenmek için çoğu kişiye kocaman bir fırsat olarak görünüyor. Tamamen eski kültürlere dayanan yılbaşı kutlamalarının mevsim geçişlerinde, önemli doğa olaylarının gerçekleştiği günlerde kutlandığı araştırmacılar tarafından ortaya çıkarıldı. Zamanın döngüsünde bir yılın geçişi ve bir daha yılın daha iyi, daha sağlıklı, daha mutlu, daha bereketli geçmesi için temennilerde bulunulan, zamanın tanrısına ibadet edilen, eğlenilen bir gündü.

3. Yılbaşının Dinlerle Olan Bağlantısı

yılbaşının ortaya çıkış hikayesi

Yeni yıl kutlamalarının kendi kültürümüzdeki geçmişine bakacak olursak Nardugan (Doğan güneş), Antik Yunan’da Dionysos Şenlikleri, Roma’da Satürnalya olarak kutlanırdı. Çok tanrılı inanışların hakim olduğu o dönemlerde doğa olaylarının anlamlandırılması biraz daha farklıydı. 21 Aralıkta en uzun gece yaşandıktan sonra, 22 Aralık Nardugan olarak kutlanırdı. Ölümsüzlük sembolü olan akçam ağacı süslenir, etrafında eğlenceler düzenlenirdi. Diğer uygarlıklarda yılbaşı mevsimler değişikliklere bağlı olarak kutlanmıştır. Babilliler için bahar ekinoksu Akitu, Mısırlılar için Nil’in taşkınları ile bağlantılı kutlamalar yapılırdı.

Tek tanrılı inançlar yaygınlaştıkça insanlar daha büyük paydalar altında toplanmaya başladı. Roma’da kullanılan takvimde zamansal problemler çıkmaya başladığında MÖ. 49’da Julies Caesar tarafından bugün kullandığımız takvimin temelleri oluşturuldu. Roma mitolojisindeki iki yüzlü bir tanrı olan Janus temel alınmıştır. İki yüzü farklı yönlere bakan Janus, geçmiş ve gelecekle bağdaştırılarak ilk ayın ismi Januarius olmuştur. Yine Janus’a olan saygıdan 1 Ocak yılbaşı olarak kabul edilmiştir. Müslüman Türkler olarak Miladi takvimi 1926’dan itibaren kullanıyoruz. Öncesi Hicri takvim kullanılıyordu ve Hicri yılbaşı Muhammed’in, Mekke’den Medine’ye olan göçünün tarihiydi.

4. Türk Tarihinde Noel

Nardugan, İslamiyet inancı öncesinde Türklerin yılbaşı kutlamalarına verilen isimdi. Türk mitolojisinde güneş ve ayı yöneten tanrı Ülgen’di. Ay yılına göre 25 Aralık’ta gündüz geceden uzun sürüyordu, insanlar bu tarihte güneşi kendilerine daha çok sunan Ülgen’e şükranlarını sunuyorlardı. Ülgen’in ağacı olan çam ağacının dallarına renkli kumaşlar bağlayıp, hediyelerini bırakıyorlardı. Asya Türkleri’ne ait Hayat Ağacı inancında da ağaç süsleyip, kutlamalar yaptıkları biliniyor. İslamiyetin kabulünden sonra Hicri takvim kullanan Müslüman halk, İslam dininin gereklerince ibadet ederek bu sene-i devriyeyi kutlamış olsalar da günümüzde resmi yılbaşı 1 Ocak olarak kabul edilmiştir.

5. Günümüzde Yılbaşı

Noel ve Yılbaşı

Yılbaşı ortaya çıkış hikayesi yazımızın sonuna gelirken, günümüzde kutlanan yılbaşından da bahsetmek istedik. Hızla gelişen, her gün binlerce yenilikle karşılaştığımız globalleşen dünyada, yılbaşı kutlanmaya devam ediyor. Geçmişe dayalı bir kültür aktarımı söz konusu olmakla birlikte, insanlığın ortak mirasları birbiriyle harmanlanarak süregelmiş. Yılbaşında hindi yemek, ağaç süslemek, eğlenmek, sevdiklerinizle mutlu bir şekilde aynı sofrayı paylaşmak hepimiz için heyecan verici. Yalnızca bir dine ait olduğu gerçeğine körü körüne bağlanmak yerine, bu günü insanlık adına gelişimin ortak bir paydası olarak görebilirsiniz.

Eğer yılbaşı için yapılacak bir aktiviteniz yoksa, sizler için hazırladığımız yılbaşı aktivite önerileri yazımıza mutlaka göz atın! Yeni yılın herkes için güzellikle geçmesi dileğiyle…


Bu içeriğe ifadenle renk ver!

Beğen Beğen
0
Beğen
Mutlu Mutlu
0
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
0
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Olamaz Olamaz
0
Olamaz
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Komik Komik
0
Komik
İlginç İlginç
0
İlginç

dergiCE üyeleri ne diyor?

Sadece dergiCE yazarları sağ tıklayabilir, emeğe saygı lütfen :)