Tabelalarda bir tarih öldürülüyor!


Sokak Tabelası
Sokak Tabelası

Sanıyoruz ki ‘Kentsel Dönüşüm Projeleri’ adı verilen çalışmalar kapsamında yapılıyor tüm bunlar. Bir adı da var; ‘Kent Bilgi Sistemi Çalışmaları.’ Sözünü ettiğimiz şey, bir hastalık gibi Türkiye’deki tüm belediyelere yayılan bir uygulama. Sokaklardan eski isimler kaldırılıp yerlerine bilgi yönetimini kolaylaştırdığı iddia edilen numaralar veriliyor. Bazı belediyelerde sorunlu (!) zevatın başını çektiği bu garabetle, o sorumlu zevat aslında neyi ortadan kaldırdıklarını, neyi yok ettiklerini hiç durup düşünüyorlar mı? ‘Bir ülkenin altı nasıl oyulur?’ sorusunun bir cevabı da budur; Böyle!

Sokak İsimleri, bir ansiklopedik çalışma gibi kendi tarihlerini oluşturur ve kendi tarihlerini kurarlar. Sokak İsimleri, tarihimizi gözümüze iliştiren, kendimizi bize hatırlatan en esaslı unsurlardan biridir. Sokak ve cadde isimleri, resmi tarihin dışında milli hafızamızın toplumsal merkezlerinden biridir. Binlerce örneği bulunabilir bunun ‘Bugün Türkiye’de Atatürk İlköğretim Okul’larından ve Atatürk Caddesi’den sonra en yaygın cadde, sokak veya okul ismi nedir’ sorusu bahsini ettiğimiz meseleyi tüm açıklığıyla gözler önüne serer. Resmi bir istatistik bilgisine sahip değiliz ancak kuvvetle inanıyoruz ki en yaygın sokak, mahalle ve okul isimleri Atatürk isminden sonra hiç şüphesiz Fevzi Çakmak’tır. Allah rahmetiyle muamelede bulunsun, Fevzi Çakmak Paşa’yı millet, kalbindeki yeri işaret edercesine tabelalarda ortaya koymuştur. Bugün her Türk gencine, öğrenim hayatı boyunca defalarca gösterilen Tarih derslerinde onun ismi yalnızca bir iki defa geçer. Ama buna rağmen millet, kendi gerçeğini kurmuştur. Türkiye’nin her ilinde bir Fevzi Çakmak Mahallesi yahut bir Fevzi Çakmak İlköğretim Okulu vardır. Böyledir, bu kadar açıktır! Bu mesele milletin kendi gerçekliğini kurmasının en açık göstergesidir.

Türkiye’nin Tüm Belediye Başkanlarına Çağrı!
Hiç şüphesiz bir sokak ismi bir mahalleye, bir mahalle ismi bir şehre, bir şehir ismi ise o ülkeye ait tarihi bir bellektir. Toplumsal bir hafızadır. Güçle yapılamayacak olanın millet iradesi tarafından yerine getirilmesidir. Ancak şimdilerde tabelalarda bir tarih öldürülüyor. Kent Bilgi Sistemi Çalışmaları adı verilen bu cinayetle toplumsal hafızamız yerle bir ediliyor. Yapmamız gereken açık; Türkiye’de tüm belediye başkanlarına açık bir çağrıda bulunmak zorundayız. Yardımcılarının yahut danışmanlarının bilerek ya da bilmeyerek işledikleri bu cinayet konusunda belediye başkanlarını göreve çağırmak zorundayız. Bu cinayete bir son verilmeli. Son verilmesi de elbette yetmez. Sokaklara, caddelere ve mahallelere verilecek isimler konusunda o bölgelerde yaşayan eşraf dinlenilmelidir. Verilecek isimler kendi tarihimizi, kendi geçmişimizi, kendi hafızamızı yansıtmalıdır. 1.500 yıllık derin bir tarihimiz var bizim. Amerika yahut benzerleri gibi geçmişi üç yüz yıl geriye gitmeyen köksüz devletlerden/toplumlardan biri değiliz. Bu 1.500 yıllık tarihimizde, şairler, sanatçılar, devlet adamları, askerler, hocalar, evliyalar ve daha yüzbinlerce ulu zat bulunuyor. Kahramanlarca yapılmış bir tarihimiz var bizim. Ve birçoğunun hakkı verilmemiş, birçoğu genç nesillere tanıtılmamış kahramanlardır bunlar. Onları tanıtacak, genç nesle örneklik sunacak, hatıralarını yâd edecek bir çalışma niçin sokak, cadde ve okul isimleriyle yaşamasın?

Bu meselede en önemli görev hiç şüphesiz belediyelere ve belediyelerde kurulan ilgili komisyonlara düşüyor. Meclis üyelerine ve encümenlere düşüyor. Hepsinden önemlisi milletin namusunu teslim ettiği belediye başkanlarına düşüyor.

Çiğdem, Itır, Zencefil, Açelya, Lale, Zambak, Sümbül, Hanımeli, Menekşe yahut 12.534, 4.053, 1.219, 5.043, 7.233, 2.001!

Artık Çiğdem yok; 12.534 var. Artık Zencefil yok; 1.219 var. Hanımeli yok 5.002 var. Menekşe, Zambak, Açelya yahut Itır yok; 2.001, 7.233, 5.043 yahut 4.053 var. Şu anlamsızlığa, şu uğultuya bakın! Şu hafıza cinayetine ve onun doğurduğu dildeki daralmaya bakın! Artık kimseler kızlarına Sümbül diye bir isim koymuyor. Genç nesil için zaten artık tümünün ismi çiçektir. Sümbül’ü görse kimse tanımayacak. Ve bir müddet sonra Türkçede Sümbül diye bir kelime kalmayacak. Ne yaptıklarının asla farkında değiller. Zira meselenin dil boyutu da var.

İsim vermek çözüme katkı sunmayacağından İstanbul’un ilçelerinden doğrudan isim vermeyeceğiz. Ama gözümüzün önünde işlenen bir cinayet olması dolayısıyla Akyazı Belediyesi’nin uygulamasından örnek vermek için bahsetmek zorundayız. Bu ara başlıkta saydığımız çiçekler eski Akyazı’daki sokak isimlerinden bazıları. Ama artık bunlar yok. Yerlerinde binlerce numara var. Artık Çiğdem yok; 12.534 var. Artık Zencefil yok; 1.219 var. Hanımeli yok 5.002 var. Menekşe, Zambak, Açelya yahut Itır yok; 2.001, 7.233, 5.043 yahut 4.053 var. Şu anlamsızlığa, şu uğultuya bakın! Şu hafıza cinayetine ve onun doğurduğu dildeki daralmaya bakın! Artık kimseler kızlarına Sümbül diye bir isim koymuyor. Genç nesil için zaten artık tümünün ismi çiçektir. Sümbül’ü görse kimse tanımayacak. Ve bir müddet sonra Türkçede Sümbül diye bir kelime kalmayacak. Ne yaptıklarının asla farkında değiller. Zira meselenin dil boyutu da var.

Değiştirilen sokak isimlerden bazılarını örnek olarak vermemiz, aslında ne dediğimizi bütün açıklığıyla gözler önüne serecektir. İşte kaldırılan bazı sokak isimleri ve yerlerine yenileri konan numaralar:

SOKAĞIN ESKİ İSMİ                       SOKAĞIN YENİ NUMARASI

CAMİ SOKAK 1001
ESER SOKAK 1007
GAZANFER BİLGE 1011
BOLUBEYİ 1013
BARBAROS 1023
MAYIŞOĞLU 1037
CENGİZ TOPEL 1055
MEVLANA 1034
MOLLA GÜRANİ 1045
AHMET YESEVİ 1068
AKŞEMSETTİN 1081
ŞAHMELİK 6026
MENDERES 6065
HACIVELİ 7072
SOFUOĞLU 7031

Gençdoku Dergisi ~ 27 Ocak 2012

Bu içeriği nasıl buldunuz?

Beğen Beğen
2
Beğen
Mutlu Mutlu
0
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
0
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
1
Üzgün
Olamaz Olamaz
0
Olamaz
Kızgın Kızgın
3
Kızgın
Komik Komik
0
Komik
İlginç İlginç
0
İlginç
Dijital Derginiz
Dijital yayıncılık alanında Türkiye, yükselen bir grafik çizmektedir. Bu amaç ile profesyonel işlere imza atmak üzere yola çıktık. 5. yılımızda araştırmayı seven herkese kapımızı açtık. Sizlerde makalelerinizi dergiCE'de paylaşarak, dijital dünyada yerinizi alabilirsiniz.

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İçerik Türünü Seçin
Kişilik Testi
Kişilik Hakkında Testler
Test
Cevaplamalı Testler
Anket
Oylamalı Seçenekler
Yazı
Biçimlendirilmiş Metinler
Puanlamalı Liste
Puanlamalı Liste
Video
Youtube, Vimeo, Vine vs
Ses/Müzik
Soundcloud, Mixcloud
Resim
GIF veya Resim