Sühreverdi ve İşrak Düşüncesi


Şihabeddin Sühreverdi
Şihabeddin Sühreverdi

Demir mıknatısa aşıktır, hep ona doğru koşar. Zafer de sabra aşıktır ve devamlı ona koşar.

Şihabeddin Sühreverdi, 1154 yılında İran’ın Zencan yakınlarında bulunan Sühreverd köyünde doğmuştur. Şuan bu belde Azerbaycan sınırlarına dahil olmuştur. Genç yaşında birçok yer gezmiş ve önem arz eden alimlerden dersler almıştır. Fakat büyücülük yaptığı gerekçesiyle 1191 yılında idam edilmiştir. Oysa Sühreverdi bir simyagerdi. Bu sebeple Sühreverdi’yi yanlış anlayıp büyü yaptığını ileri süren ve dini saptırdığını düşünen bir hayli insan vardı. Bu yanlış anlaşılmalar ve şikayetler sonucunda önemli bir şahsiyetin hayatına mal olunmuştur.

Sühreverdi’nin eserlerinden, Hikmet’ül-İşrak ve Heyakil’ün-Nur özellikle İşrakiye Felsefesi için önem taşımaktadır. Bu eserlerle birlikte İşrakiye ekolü tanınmış ve ışığından aydınlananlar artmıştır. Özellikle Heyakil’ün-Nur yani Nur Heykelleri kitabında kısaca varlık felsefesi, bilgi teorileri ve işrakilik hakkında bilgiler bulunmaktadır.

Sühreverdi eklektik bir yapıyla özgün bir felsefe oluşturmuştur. Birçok felsefi kaynakla beraber İslam dinini birleştirmiş ve ayetlerden bazılarını kendine delil olarak göstererek sisteminin doğruluğunu da kanıtlamıştır. Özellikle Nur Suresi’nin 35. ayetinin tefsirini yaparak Nur Heykelleri kitabını yazmıştır. Bu ayette şöyle denmektedir:

Allah, göklerin ve yerin nurudur. O’nun nuru, içinde kandil bulunan bir oyuğa benzer. O kandil cam içindedir. Cam, inci gibi parıldayan bir yıldız sanki -doğuda da batıda da olmayan mübarek bir zeytin ağacından tutuşturulur, yağı neredeyse ateş değmeden de ışık verecek- nur üstüne nur. Allah dilediği kimseye nuruna yol gösterir. İnsanlar için misaller getirir. Allah herşeyi bilicidir.

Bu ve bunun gibi bazı ayetlerle beraber Nur kavramını ve alemin yaratılış sürecini anlatmaktadır. Sühreverdi, İbn Sina ve Farabi’den farklı bir tutum izleyerek İslam Felsefesinin rasyonalizm algısını değiştirerek sezgiyi ön plana çıkarmış, tasavvufa olan merakı canlandırmıştır.

KAYNAKÇA:
1) Walbridge, J. (2008), İslam Felsefesine Giriş, Edit. Adamson, P.- Taylor, R.C., Ter. Kaya, M.C., İstanbul: Küre Yayınları.
2) Yörükan, Y. Z. (1998), Şihabeddin Sühreverdi ve Nur Heykelleri, İstanbul: İnsan Yayınları.

Bu içeriği nasıl buldunuz?

Beğen Beğen
18
Beğen
Mutlu Mutlu
4
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
6
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Olamaz Olamaz
0
Olamaz
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Komik Komik
0
Komik
İlginç İlginç
2
İlginç
Melike Özcan
Anadolu Üniversitesi, Felsefe Bölümü ve Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü(AÖF) mezunu; Gazi Üniversitesi, Türk-İslam Felsefesi Bölümü’nde Yüksek Lisans öğrencisiyim. “Yunus Emre ve İslam Felsefesi’nde Varlık ve Aşk” üzerine çalışmaktayım...

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İçerik Türünü Seçin
Kişilik Testi
Kişilik Hakkında Testler
Test
Cevaplamalı Testler
Anket
Oylamalı Seçenekler
Yazı
Biçimlendirilmiş Metinler
Puanlamalı Liste
Puanlamalı Liste
Video
Youtube, Vimeo, Vine vs
Ses/Müzik
Soundcloud, Mixcloud
Resim
GIF veya Resim