Okulsuz Toplum ~ Ivan Illich


Okulsuz Toplum ~ Ivan Illich
Okulsuz Toplum ~ Ivan Illich

Ivan Illich Okulsuz Toplum adlı eserinde okulun, statükonun korunmasına vesile olan araçlardan biri olduğunu iddia eder. Ve bu kitabında okulların bu prestije sahip olduğu yolundaki tezini kanıtlamaya çalışmaktadır. Ona göre günümüzdeki okullar, eğitim açısından etkisizdir.

Fransız Sosyolog Michel Foucault’a göre bir toplumun hükümetlerce şekillendirilmesinde bazı beşeri bilimlerle beraber başlıca iki mekanizma dikkat çeker: Okullar ve hapishaneler. 20. yüzyılda bu iki mekanizma bir disiplin toplumunun olmazsa olmazıydı. Modernite ile birlikte iktidar, disiplin toplumunu ne kadar kusursuzlaştırsa meşruiyetini de o denli kanıtlamış olacaktı.

Ivan Illich ise verimsiz, tekdüze eğitim incelemeleri yerine; bireyler arası yakınlığı, tüketici olmak yerine doğaya karşı sorumlu olmayı geçirip; “bilgi”nin tekelleşip metalaşmasına karşı çıkarken, istenebilir bir geleceğin evrensel ve insancıl eğitim biçimleriyle gerçekleşeceği üzerinde duruyor.

Illich, “İnsan temel ve hayati fonksiyonları iradi olarak kazanır. Sevmeyi, düşünmeyi, politika yapmayı vs hayat yoluyla, okul dışında öğrenir. Bu bakımdan okul hayatı sunidir ve okulun temelini teşkil eden ‘Öğrenme öğretimin sonucudur’ tezi de mantıki ve gerçekçi değildir.

Veliler okula bir diploma kazandırma odağı ve dolayısıyla bununla kazanılacak para cephesi; öğretmenler de bir iş merkezi olarak bakmaktadırlar. Bu işin çocuklar açısından ne anlama geldiği düşünülmemekte, nelerin öğretilmesi gerektiği ve niçin öğretileceği ise kimseyi ilgilendirmemektedir. Bu durum, okulların insanları kullanmasına yol açmakta, böylece henüz yetişme çağındaki gençler dimağlarından yakalanmakta ve kişilikleri üzerine sömürü imparatorlukları kurulmaktadır.” der.

Ivan Illich’e göre, okul yoluyla sınıflı toplum beslenmekte ve insanlar derecelendirilmektedir. Toplumsal kutuplaşmalar bu usulle var edilmekte ve şiddetlendirilmektedir. Bu bakımdan okulların artması, toplumlar için silahların artması kadar zararlıdır.

Okul ayrıca bir tür sorumsuzluk duygusunun da kaynağıdır. Okula her çocuğunu gönderen artık onun ne olacaksa yada ne olması gerekiyorsa, bu kurumda olmasını düşünmekte ve tüm mesuliyetten kendisini, böylece kurtulmuş saymaktadır.

Bilgi açısından da okul bir bitmemişliği ifade eder. Yani her yıl bir diğer yıla göre modası geçmiş öğretimi ve müfredatı simgeler. Ders kitapları dolandırıcılığı da bu sistem üzerine kurulur.

Kısaca Ivan Illich’e göre okul problemleri halletmez, aksine esaslı problem kaynağı okulun kendisidir. Öyle ki, onlar mevcut sistemin üreticisi, baskıcı, otoriter rejimlerin yayıcısı ve besleyicisidirler diye düşünmektedir.

Ivan Illich’in ütopyası

Illich’e göre en iyi toplum, okulların insanları standardize etmediği, belirli kalıplara sokmadığı, bireylerin kendi çevrelerinde süregelen sosyal olaylara katılarak ve bizzat kaynağından bilgiyi edinerek, öğrenmelerini sağladığı okulsuz bir toplumdur.

Illich’in bir de bu konuyla ilgili ütopyası bulunmaktadır. Ona göre gelecekte geleneksel okullar olmayacak ve okullar bütünüyle ortadan kalkacaktır. Onun yerine, eğitimde “açık okul” kavramı işlevsellik kazanacak ve böylece okullar, içinde her türlü araç gereci barındıran bir çeşit öğrenci merkezlerine dönüşecektir.

Kitapta öğrenimin kurumsallaştırılmasını sorgulamış ve zorunlu eğitim sistemini suçlamıştır. Eğitimin bir manipule aracı olduğunu ifade etmiştir. Yani Illich’e göre okulların yerine geniş iletişim ağları kurulmalı ve isteyen istediği yerde bilgiyi öğrenmelidir. Esas amacı bu olmalıdır.

Bu içeriği nasıl buldunuz?

Beğen Beğen
8
Beğen
Mutlu Mutlu
13
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
16
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Olamaz Olamaz
0
Olamaz
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Komik Komik
2
Komik
İlginç İlginç
6
İlginç
Serayy

Okumayı ve araştırmayı seven biriyim.

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İçerik Türünü Seçin
Kişilik Testi
Kişilik Hakkında Testler
Test
Cevaplamalı Testler
Anket
Oylamalı Seçenekler
Yazı
Biçimlendirilmiş Metinler
Puanlamalı Liste
Puanlamalı Liste
Video
Youtube, Vimeo, Vine vs
Ses/Müzik
Soundcloud, Mixcloud
Resim
GIF veya Resim