Obsesif Kompulsif Bozukluk Örneği Olan Bibliyomani Nedir?

3 dk okuma süresi


4
13 Paylaşım, 4 puan

TDK sözlüğünde “kitap düşkünlüğü, çılgınlığı” olarak yer alan bibliyomani nedir? Yunancada ‘biblion’ ve Latincede ‘mania’ sözcüklerinden türetilmiş bir kelimedir. Biblion kelimesi kitap anlamına gelirken, mania kelimesi ise hastalık anlamı taşımaktadır. 1809 yılında İngiliz Dr. John Ferriar tarafından kullanılan bibliyomani terimi, 150 binden fazla ve 8 ev dolusu kitap koleksiyonu olan bibliyoman arkadaşı Richard Heber’e ithafen bir şiirde ilk kez kullanılmıştır.

Şimdi dergiCE olarak, bibliyomani nedir sorusuna cevaplar arayacak ve örneklerle inceleyeceğiz. İyi okumalar dileriz!

Bibliyomani Nedir?

Bibliyomani Nedir

Bibliyomani psikolojide kitap biriktirme veya toplamanın sosyal açıdan ve sağlık açısından zarar gördüğü bir aşırılığa kadar ilerlemesini gösteren obsesif kompülsif bir bozukluk diyebiliriz. Ve bu bozukluğa yakalanan kişiler, kitabı okumak için satın almaz. Kitabı satın almak, onlar için hastalık derecesinde bir arzudur. Tarihte yer alan bibliyomanların kitaplarını koymak için özel yerler yaptırdığı dahi bilinmektedir.

Genel olarak bibliyomani hastalığının özelliklerinden bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz:

  1. Kitaba fetiş öğe ve nesne arzusu olarak bakmak.
  2. Kimsede bulunmayan kitaplara sahip olma arzusu ile tüm sahafçıları gezmeye çalışmak.
  3. Bir kitapçı veya sahafa girdiklerinde ceplerindeki tüm parayı dahi kitaba yatırmak.
  4. Toplayan kişinin genellikle kitap okumaya karşı ilgisi yoktur.

Tarihte Bibliyomanisi İle Ünlü Olan İnsanlar

Bibliyoman Kimdir

1990’da Stephen Blumberg, yaklaşık 5.3 milyon dolar değerinde kitap hırsızlığı suçundan mahkum edilmiştir. Karşı konulamaz bir kitap istifleme ve çalma dürtüsüyle karşı karşıya kalan Blumberg 23.600’den fazla kitap çalmıştır.

Şiddetli bibliyomani hastası olan Sir Thomas Phillipps’in, 160,000’den fazla kitap ve el yazması içeren koleksiyonu, ölümünden (1872) 100 yıl sonra bile açık artırmayla satılmaya devam etmiştir. W.F. Whitcher, 19. yüzyılda yaşamış bir Metodist rahiptir. Nadir kitaplar toplar ve hatta çalar, sonra da onları kitapçılardan satın aldığını söylerdi.

Dünya Edebiyatında Flaubert’in Bibliyomani Eseri

Bibliyoman Yazarı Gustave

Gustave Flaubert, 14 yaşındayken gerçek bir olaydan esinlenerek ele aldığı, yazarın ilk yapıtı olması bakımından da önem teşkil eden Bibliyomani, Colibri gazetesinin 1837 yılı nüshasıyla yayınlanmıştır.

Flaubert, Bibliyomani’yi aynı dönem bir çok öyküsüne zemin oluşturan, yaşanmış adli olayların öykülenerek aktarıldığı Gazette Des Tribunaux isimli adli yayının 1836 yılının Kasım sayısında yer alan, İspanya’da yaşanmış gerçek bir olay üzerine inşa etmiş. Kitaplara olan takıntısı yüzünden evleri kundaklayan, cinayetler işleyen ve sonunda suçlarını itiraf edip idama mahkum olan keşiş Don Vincente’nin gerçek hikayesine bağlı kalınarak yazılmıştır.

Bibliyoman Giacomo Kimdir?

Bibliyoman

Bibliyomani olarak Giacomo, ketum, hayalperest, nemrut bir kitapçıdır. Tek tutkusu kitaplar olan Giacomo, kitaplar arasında uymasına, onları koklamasına rağmen okumayı pek bilmezdi. Bir kitabın özgün kopyasını elde edebilmek uğruna cinayet işlemekten bile kaçınmaz.

Flaubert yapıtında, Giacomo’nun bu saplantısı yüzünden sosyal ilişkilerinin ne kadar bozuk olduğunu bize göstermektedir. Sosyal yapısı çok zayıf olan Giacomo’yu eserde sadece kitapların satışa çıkacağı mezat günlerinde sokakta görürüz. Bunun dışında Giacomo’yu dışarıda görmek mümkün değildir; çünkü onun için en güzel manzara kitapların bulunduğu ortamdır.

Bibliyomani’nin Sosyo-Psikolojik İlişkilere Zararı

Bibliyomani

‘‘Bu adamın sahaflar ve eskiciler haricinde kimselerle konuşmuşluğu yoktu. Ketum olduğu kadar hayalperest, nemrut olduğu kadar mahzun bir adamdı; tek bir düşüncesi, tek bir sevdası, tek bir tutkusu vardı: kitaplar. Bu aşk ve bu tutku onu içten içe yakıp kavuruyor, ömrünü tüketiyor, ruhunu kemiriyordu.’’

Eserden alınan bu metinde yukarıda belirtilen bibliyomaninin ‘‘kitap toplama ya da biriktirme işinin sosyo-psikolojik ilişkilerin ve sağlığın zarar göreceği noktaya taşımak.’’ özelliği açıkça görülmektedir. Giacomo, kitapların arasında bulunmaktan hoşlanan birisidir; fakat onun sevdiği sadece nesne arzusu olarak bakılan ve bir fetiş öge haline gelen kitaplardır. O, kitapların içindeki bilgiyi değil, satın alma tutkusunu sevmektedir. Zaten Giacomo’nun okuma yazması bile yoktur.

Giacomo, tıpkı Don Vicente gibi hırsızlıklar yapıyor, cinayetler işliyor. Böylece kaçınılmaz bir felaketin de başrolünde oynuyor. Baptisto adlı tanıdığının evini kitaplar için ateşe veriyor. Don Bernardo ile papazı kitaplar için öldürüyor. Böylece bibliyomaniliğin obsesif kompulsif bozukluk dahilinde sosyo-psikolojik ilişkilerin zarar gördüğü, kendisinin idamına kadar işin farklı boyutlara ulaştığı aynı noktaya geliyor.


Bu içeriğe ifadenle renk ver!

Beğen Beğen
4
Beğen
Mutlu Mutlu
0
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
3
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Olamaz Olamaz
1
Olamaz
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Komik Komik
5
Komik
İlginç İlginç
4
İlginç

dergiCE üyeleri ne diyor?