Bölümünü kabiliyetlerine göre seç!


Üniversite Tercihleri
Üniversite Tercihleri

Yanlış tercih 1, üniversite 4 ve meslek 40 sene kaybettiriyor. Telafisi güç bir hataya düşmemek için uzman desteği almak şart! Tecrübeli Rehberlik Koordinatörü Faruk Ardıç, kritik eşikteki öğrenci ve ailelerine önemli tavsiyelerde bulunuyor.

Öğrencilerin üç dört yıllık emeklerinin karşılığını alacağı kritik önemdeki tercih dönemi sürüyor. Bu sene üniversite tercihleri 8 -18 Temmuz tarihleri arasında yapılacak. Uzmanlar bilinçli tercih yapmak için öncesinde mutlaka ön hazırlık yapmanın şart olduğunu dile getiriyor. Adaylar şu sıralar tercih etmek istedikleri üniversite ve bölümlerle ilgili bilgilere ulaşmaya çalışıyor. Tercih döneminde ön hazırlığı olmayan adaylar yanlış tercihlerde bulunabiliyor, bu durum hem öğrenciyi, hem de sistemi etkiliyor. Her sene yaklaşık 500 bin aday bölümünü beğenmediği için tekrar sınava giriyor. İyi bir rehberlik alarak bu sorunu en aza indirmek mümkündür.

Kritik kararın nasıl alınması gerektiğini Türkiye’nin deneyimli rehberlik uzmanlarından Faruk Ardıç’a sorduk.

Adaylar tercih işlemlerine ilk nereden başlamalı?
İlk önce hedeflenen meslekler ve üniversiteler hakkında bilgilere ulaşılması gerekir. Mesela istediği programların bulunduğu üniversitelerin internet sayfasında yer alan bilgileri dikkatle incelemeleri, şartlarla ilgili üniversitelerden bilgi almaları yararlarına olacaktır. Daha önce yerleşmiş öğrencilerin tavsiyelerini dikkate almalarını ve tercih edilecek üniversiteyi öncesinde gezmeleri iyi olur. Ayrıca, rehberlik öğretmenlerinin görüşü de alınmalı. Başarı sırası, taban puanı, puan türü, kontenjan, özel şartlar, kişisel puan aralığı gibi teknik terimleri öğrenmeleri daha isabetli tercih yapma imkanı verecektir.

Üniversitelerin hangi özelliklerine dikkat etmek gerekiyor?
Üniversite ve meslek seçimi öğrencinin hayatını derinden etkilediği için bazı kriterlerin önceden araştırılması gerekir. Mesela şu soruların cevabı bulunmalı: Bölüm bitirildiğinde istihdam imkanı nedir, öğretim kadrosu nasıl, yatay geçiş (bölümler arası geçiş) ya da çift anadal (2 bölümü aynı anda okumak) programları, yabancı dile hazırlık programları var mı, vakıf üniversitesi tercih edilecekse  ücretleri ne kadar, burslu programını seçecekseniz bursların devam şartları neler, barınma ve burs imkanı sağlanabiliyor mu?

Sağlıklı bir tercih için adayın kendine sorması gereken sorular neler?
Tercih listemde yer vermek istediğim meslek gruplarının çalışma şartları, gerektirdiği nitelikler, gelecekteki durumu gibi bilgilere sahip miyim? Kişisel özelliklerimin ve hangi alanlara eğilimimin olduğunun farkında mıyım? Tercih listemde yer vermeyi planladığım üniversitelerin eğitim programı, sosyal imkanları ve kampüsü hakkında yeterli bilgiye sahip miyim?

Meselenin diğer bir tarafı aileler. Bu süreçte onlara düşen görevler var mı?
Öğrenciler, tercih yaparken aileleri ve çevresindeki insanların etkisi altında kalıyor. Aileler, bazı meslekler hususunda çocuklarına baskı yapabiliyor. Gençler de okumaları için hiçbir fedakarlıktan kaçınmayan ailelerini mutlu etmek adına onların tercihlerini dikkate alıyor. Ama mesleğe atıldıktan sonra ailelerinin isteğiyle yapılan seçimin hatalı olduğunun farkına varıyorlar. Mesleğini yapmaktan zevk alamıyorlar. Dolayısıyla ailelerin meslek seçiminde öğrencilerin kararlarına saygı göstermeleri ve seçimle ilgili tecrübelerini paylaşmaları daha isabetli olacaktır.

Adaylar tercihlerini sıralarken nelere dikkat etmeli?
Üniversite tercihlerinin oluşturulmasında birinci belirleyici etken istekler olmalı. İsteklerin belirlenmesinde adayın kendini tanıması, yeteneklerini keşfetmesi, çalışmak istediği mesleğin özelliklerini bilmesi önemli. Örneğin öğrenci mimar olmayı çok istiyor olabilir. Ama puanı endüstri mühendisliğine de yetmektedir. Çevrenin de etkisiyle öğrenci ilk tercihine çok istediği mimarlığı değil, endüstri mühendisliğini yazıyor. Buraya yerleşiyor ama daha birinci sınıfın sonuna gelmeden çok büyük hata yaptığını anlıyor. Bazıları ise alışırım diye işi mezun olmaya kadar götürüyor ve ömür boyu süren bir mutsuzluk girdabına kapılıyor. Bazı adaylar da toplum baskısından kurtulmak için üniversite olsun da, hangisi olursa olsun düşüncesiyle tercih yapıyor. Yapacağınız en büyük hatalardan biri bu olacaktır. Dolayısıyla aday istemediği, çevresinden etkilenerek listesine koyduğu bölümleri çıkarmalıdır.

Tercihte şehir mi, üniversite mi önemli?
Birçok adayda, yaşadığı ildeki üniversiteleri tercih etme eğilimi gözleniyor. Halbuki öğrencinin kapasitesi ve yeteneği daha kaliteli bir üniversiteyi kazanmaya elverişli olabiliyor. Ailesiyle veya arkadaşlarıyla beraber olma düşüncesi, öğrenciyi doğru seçimden alıkoyuyor. Bu gibi durumlarda öğrenci, aile ve rehber öğretmenin görüşüne başvurmalı. Tercihlerde alternatifleri değerlendirmeleri daha yararlı olacaktır. Bazı meslekler için mezun olunan üniversitenin ismi, iş hayatına geçildiğinde referans oluşturmaktadır. Fakat bu durum her meslek için geçerli değildir. Örneğin, ilaç ihtiyacı olan bir müşteriyi eczacının diploma notu veya mezun olduğu üniversite pek ilgilendirmiyor. Bu yüzden öğrencinin, bulunduğu ilde okuma fikri, eğer çok özel bir sebep yoksa vazgeçilmez bir amaç haline gelmemelidir. Bazı öğrencilerde şu üniversite olsun da hangi bölüm olursa olsun düşüncesi yerleşmiş olabiliyor. Halbuki esas olan, bölüm seçimi olmalıdır. Çünkü üniversite 4 ya da 5 yılı geçirecek bir yer. Seçeceğiniz bölüm -dolayısıyla meslek- bütün bir hayatı etkileyecek tercihtir.

Bazı öğrencilerin illa da Boğaziçi olsun gibi ısrarı var. Bunun için birkaç sene sınava hazırlanmayı göze alıyorlar, bu yaklaşım doğru mu?
Tercih listesini belirlerken tek bir üniversitede karar kılmak anlamsız. Artık Türkiye’nin dört bir yerinde açılan devlet ve vakıf üniversiteleri kalite ve eğitim anlamında birbirleriyle yarışır vaziyette. Üniversiteler arası yatay geçişler eskiye nazaran daha kolay.

Yeni açılan üniversiteler ve bölümler var. Buraları tercih ederken nelere dikkat etmeli?
Yeni açılan bölümleri tercih ederken bölümün bulunduğu üniversitenin eşdeğeri niteliğindeki üniversitelerde, aynı bölümün taban puanına ve başarı sırasına bakılarak tahmin yürütülebilir. Örneğin, Konya Selçuk Üniversitesi’nde açılan bir bölüm için Konya’ya yakın olan Kayseri Erciyes Üniversitesi’nin eşdeğer bölümünün taban puanına ve başarı sırasına bakılabilir.

Üniversitelerin özel şartları var. Bunlar adaylar tarafından okunmadığı için bazı sıkıntılar çıkabiliyor.
Tercih kılavuzunda puan ve sıralamanın yanında özel koşul numaraları bulunuyor. Bu numaralar o bölümle ilgili özel bir durumun olduğunu gösteriyor. Bu koşullar, 2013 Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda 8. sütunda bulunuyor. Örneğin bu koşullarda diyebilir ki, “Bir yıl İngilizce zorunlu hazırlık var. Ya da bu yılki derslerimiz merkez kampüste değil, farklı bir ilçede görülecek.” Bu gibi sürprizlerle karşılaşmamak için özel koşulları incelemekte fayda olacaktır.

Bu sene bazı bölümlerde kontenjan artışları söz konusu. Bu konuda ne tavsiye edersiniz?
Geçen sene olduğu gibi adayların lisans ve ön lisans programı seçme hakkı 30 olacaktır. Adayların tercih sıralamalarını önce isteklerine göre, sonra da bölümlerin geçen seneki başarı sıralamasına göre yapmaları isabetli olacaktır. Ancak bu yıl üniversite kontenjanının yüzde 7,6 artacak olması, 4 yıllık eğitim veren fakülte bazındaki artışın yüzde 13’ün üstünde olması dolayısıyla başarı sırasında bazı kaymalar yaşanacaktır. Bu yüzden adayların, tercih listesini belirlerken geniş bir yelpaze oluşturmalarında fayda var.

Tercihler belirlendikten sonra yapılacak şeyler var mı?
Adaylar tüm tercihleri oluşturduktan sonra bir uzman gözetiminde tercih tutarlılık denetlemesi yapmalıdır. Bu denetleme yapılırken her program tek tek bir alttaki program ile karşılaştırılmalı, en çok istenen program üste yazılmalıdır. Ayrıca, ‘doğru tablolardan tercih yapıldı mı, listedeki programların giriş için aradıkları bütün özel koşullar mevcut mu, o programlarla mezuniyet alanı aynı mı, farklı ise tercih sıraları doğru mu, listedeki programların sırası gerçekten istek sırasına uygun mu’ gibi sorulara cevap aranmalıdır.

Bu içeriği nasıl buldunuz?

Beğen Beğen
6
Beğen
Mutlu Mutlu
3
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
1
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Olamaz Olamaz
0
Olamaz
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Komik Komik
0
Komik
İlginç İlginç
0
İlginç
Dijital Derginiz
Dijital yayıncılık alanında Türkiye, yükselen bir grafik çizmektedir. Bu amaç ile profesyonel işlere imza atmak üzere yola çıktık. 5. yılımızda araştırmayı seven herkese kapımızı açtık. Sizlerde makalelerinizi dergiCE'de paylaşarak, dijital dünyada yerinizi alabilirsiniz.

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İçerik Türünü Seçin
Kişilik Testi
Kişilik Hakkında Testler
Test
Cevaplamalı Testler
Anket
Oylamalı Seçenekler
Yazı
Biçimlendirilmiş Metinler
Puanlamalı Liste
Puanlamalı Liste
Video
Youtube, Vimeo, Vine vs
Ses/Müzik
Soundcloud, Mixcloud
Resim
GIF veya Resim