Gıda Zehirlenmeleri


Gıda Zehirlenmesi
Gıda Zehirlenmesi

Gıda zehirlenmeleri; genellikle bozulmuş gıdaların yenilmesinden kaynaklanmasına rağmen, nadiren zehirli mantarların ve meyvelerin tüketilmesinden de kaynaklanır.

Eski çağlarda zehirli bitki ve meyvelerden ölenlerin sayısı daha fazla idi. İnsanlar kötü tecrübeler sonunda zehirli meyve ve bitkileri tanıdı. Göç ve sanayileşme ile ekolojik denge tekrar değişti. Sular ve iklim bozuldu. Taze balık ve meyveler bile bazen insanları zehirledi. Bunu sebebi araştırılınca mantarların çevredeki zehirli maddeleri bünyesine çekmiş olduğunu, balıklarınsa suyun içindeki ağır metallarden etkilendiği tesbit edildi.

Peygamber Efendimiz(s.a.v.) ”Çöplükte yetişen gülden sakının.” (Aclunî, I; 272) diye buyuruyor. Sadece buradan bir manayı anlamamamız lazım. Burada çöpte bulunan toksinlerin güle, gülü koklayınca da kişiye geçeceğini düşünmemiz lazımdır.

Yaşadığımız bu çağda, özellikle yurdumuzda zehirli, öldürücü bitki ve ağaçların süs diye camii önlerine, park ve bahçelere dikilmesi şaşılacak bir durumdur. Bu zehirli ağaçların en yaygın olanı küçük ve çekici meyveleri ile porsuk ağacıdır. Zehirli bir meyvedir, çok yenirse öldürücü olabilir. Keşke bu tür ağaçlar dikmek yerine meyve ağaçları dikilse de kurtlar kuşlar dua etse…

Başlıca Gıda Zehirlenmeleri:
Clostridyum, Burucella, Afla toksin, Kolı basili ve Salmonella adlı mikroorganizmalardan kaynaklanmaktadır.

Bunlardan Clostridyum, genellikle köylülerin bilinçsiz tarım uygulamalarından kaynaklanır. Köylü yoncayı ve mısırı yağmurdan hemen sonra biçip toprağa atarsa, bu bakteri topraktan mısıra ve yoncaya geçer. Mısır silajları yine nemli, çiğli vakitlerde yapılınca bu bakteri sılaja geçer. Sılajdan hayvana ve tabi ete, süte geçer. O sütten yapılan bütün ürünler nahoş kokar.

Burucella; Genellikle keçi sütünde bulunur. Köylüler sütü 65 derecede kaynatıp 20 dakika tencerenin ağzını kapatmadan peynir yaptıkları için, burucella mikrobu ölmez ve peynire geçer. Bu mikrop zehirleyicidir, buna karşı en etkili panzehiri sarımsaktır.

Afla toksin; nemli, rutubetli yerlerde kurutulan fındık, fıstık, biber gibi gıdalarda yaygınca görülen bir bakteridir. Kansere yol açar.

Kolı basili; iyi pişmemiş et özellikle hamburger ve sosis, kaynatılmamış süt bu mikrobun çoğaldığı besinlerdir. Bulaşmaması açısından gıda hazırlanmasında çalışanların eldiven kullanması çok önemlidir. Patateste de görülebilir. Patatesle yapılan yemeklerin o gün içinde tüketilmesi gerekmektedir. Yoksa ortaya çıkan mikrop zehirleyici etkiye sahiptir.

Salmonella; martılarda doğal olarak bulunur. Tavuklarda bayatlama sonucu oluşur. Özellikle yazın tüketilen tavuklara dikkat etmemiz lazımdır. Büfelerden alınan dönerlere özen göstermemiz lazımdır.

Zehirlenme Belirtileri: Ateş yükselmesi, mide bulantısı, ishal, mide şişmesi, kusma, terleme, halsizlik ve titremedir. Bu belirtilerin biri oluşunca hasta kusturulmalı ve en yakın hastaneye gidilmesi lazımdır.

Gıda zehirlenmesi’nden korunmak için dikkat etmemiz gerekenler: Unutmayalım ki bakteriler, ılık ve ortamlarda çoğalıp gelişirler. Bu nedenle yiyecekleri ılık ortamlarda tutmamalıyız. Yemekleri oda sıcaklığında soğuttuktan sonra buzdolabında saklamalıyız.

Salatayı sirke katılmış temiz suyla iyice yıkamalıyız.
Tazeliğinden emin olmadığımız et ve süt ürünlerinden kaçınmalıyız.
Az haşlanmış yumurta, az pişmiş et, tavuk ve et ürünleri yememeliyiz.
Pişmiş ve çiğ yiyecekleri buzdolabında ayrı ayrı bölmelerde saklamalıyız.

Mümkün olduğu kadar yemekleri bir kez ısıtarak servise sunmalıyız. Bilhassa et ile sebzenin birlikte pişirildiği yemekleri uzun süre saklamamalı ve ikinci kez ısıtmamalıyız.

Donmuş yiyeceklerin buzunu erittikten sonra tekrar dondurmamalıyız.
Mutfak araç gereçlerinin ve yemek hazırladığınız tezgahın temiz olmasına dikkat etmeliyiz.
Yemek hazırlığına girişmeden önce ellerimizi sabunla yıkamalıyız.
Kurutulmuş gıdaları nemden uzak tutmalıyız.
Satın aldığımız gıdalarımızın son kullanma tarihine, koku ve rengine dikkat etmeli, tazeliğini kaybetmeden kullanmaya özen göstermeliyiz.

Önlemler: Basit zehirlenmelerde sarımsaklı yoğurt, doğal elma sirkesi, karanfil kullanılabilir. Zehirlenmelerde genellikle zararlı bakteriler; midede bulunan faydalı bakterileri zayıflatıp vücudu istila ederler. İshal ve kusmaya rağmen mide şişmesi bu zararlı bakterilerin eseridir. İshale karşı en önemli tedbir vücudu susuz bırakmamaktır. Patates püresi, havuc püresi, pirinç lapası, yağsız makarna gibi gıdalarla ishali atlatmak mümkündür. Sindirim sistemindeki flora tabakasının normale dönmesi için yoğurt gibi tabi mayalı gıdalardan faydalanmak gerekir.

İshalin yanı sıra ateş görülürse veya ishal birkaç günden uzun sürerse ileri tetkik ve tedavi amacı ile doktora görünmelidir.

İslami Hayat Dergisi ~ Mustafa ÖZER
Sayı: 44 ~ Ekim 2015

Bu içeriği nasıl buldunuz?

Beğen Beğen
4
Beğen
Mutlu Mutlu
0
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
0
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Olamaz Olamaz
1
Olamaz
Kızgın Kızgın
3
Kızgın
Komik Komik
0
Komik
İlginç İlginç
0
İlginç
Dijital Derginiz
Dijital yayıncılık alanında Türkiye, yükselen bir grafik çizmektedir. Bu amaç ile profesyonel işlere imza atmak üzere yola çıktık. 5. yılımızda araştırmayı seven herkese kapımızı açtık. Sizlerde makalelerinizi dergiCE'de paylaşarak, dijital dünyada yerinizi alabilirsiniz.

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İçerik Türünü Seçin
Kişilik Testi
Kişilik Hakkında Testler
Test
Cevaplamalı Testler
Anket
Oylamalı Seçenekler
Yazı
Biçimlendirilmiş Metinler
Puanlamalı Liste
Puanlamalı Liste
Video
Youtube, Vimeo, Vine vs
Ses/Müzik
Soundcloud, Mixcloud
Resim
GIF veya Resim