Karikatürler, bir toplumun hafızasından silinmeyen kişileri mizahi bir dille ustaca anlattığı en çarpıcı yollardan biridir. Özellikle, toplumda etki bırakan kişiler simgesel özellikleriyle karikatürlerde yerini sıkça bulur. Bir yüz ifadesi, bir duruş ya da bir bakış; karikatür sanatçısının kaleminde hem eleştiriye hem de hayranlığa dönüşebilir. Aynı zamanda karikatüristler, özel çizimleriyle bu ünlülerin karakteristik özelliklerini de ortaya koyarlar. Peki kimler bu sanata ilham veren figürler arasında? İşte en fazla karikatürü çizilen ve bu sanatta öne çıkan 10 ünlü… Keyifli okumalar!
1. Cem Karaca
5 Nisan 1945 tarihinde İstanbul’da doğmuş, 2004’te yaşamını yitirmiş bir müzisyendir. Anadolu rock müziğinin öncülerinden biri kabul edilen Cem Karaca, politik ve toplumsal alanlarla ilgili yaptığı şarkılarla tanınmıştır. Sadece müzik dünyasını değil, diğer sanat camialarında da bilinen ve sevilen bir figür olmuştur. Kendine özgü tarzıyla özellikle karikatüristlere ideal bir malzeme verir. Çizimlerde ayırt edici yüz hatlarıyla rahatlıkla anlaşılabilir. Uzun saçları, gözlükleri ve kalın bıyıkları ile belirgin bir profil ortaya çıkarır. Sahnede kullandığı yüz ifadeleri ve el kol hareketleri, karikatürize etmeye çok uygundur. Karikatüristler genelde çizimlerinde mesaj vermektedirler. Bu sebeple, Cem Karaca çizimleri de karikatürlerde güçlü bir duygusal izlenim vermektedir.
2. Michael Jackson
Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı olan Michael Jackson, henüz 5 yaşındayken Jackson müzik grubuyla sahnelere çıkmıştır. 1980’lerde dünya çapında şöhrete kavuşarak, “Pop’un Kralı” olarak anılmaya başlamıştır. Kültürel bir ikon haline gelen Michael Jackson, kendine has tarzı ve danslarıyla karikatürü en fazla çizilen 10 ünlü arasında yerini alır. Belirgin bir dış görünüşe sahiptir. Özellikle, geçirdiği estetik ameliyatlar sonrasında ince yüz hatları ve dar çenesi ile çizimlerde tanınabilmektedir. Michael Jackson’un sahnede kullandığı tek eldiven, fötr şapka ve parlak ceketlerden oluşan kostümleri bir sembol haline gelmiştir. Ayrıca “Moonwalk” gibi dans figürleri de karikatürize edilirken sıkça gösterilir.
3. Barış Manço
Türk rock müziğinin değerli sanatçısı, besteci, söz yazarı, televizyon programcısı ve aynı zamanda kültür elçisidir. Halk müziği ezgilerini rock müziğine harmanlayarak Anadolu rock akımının şekillenmesinde etkisi olmuştur. Yaptığı televizyon programlarıyla sadece Türkiye’de değil, dünyada da geniş bir kitleye ulaşarak milyonların sevgisini kazanmıştır. Yaşam felsefesi, mütevazı kişiliği ve barışçıl duruşuyla her alanda sanatçılara da örnek olmuştur. Onun hem kişiliği hem de dikkat çekici ve özgün tarzı, karikatürlerde sıkça yer bulmaktadır. Uzun saçları, bıyıkları, yüzükleri ve etnik kıyafetleriyle karikatür çizimlerinde kendini belli eder. Ayrıca “sevgi” ve “insanlık” temalarıyla özdeşleştiğinden, çizimlerde toplumsal mesajlar vermek için rağbet gören sanatçılardandır.
4. Adile Naşit
Adile Naşit, Türk sinemasının unutulmaz sanatçısı ve oyuncusudur. Özellikle Hababam Sınıfı film serisinde “Hafize Ana” rolüyle akıllara kazınmıştır. Yeşilçam’ın duygusal, samimi ve güler yüzlü ifadeleriyle karikatüristlerce tercih edilen bir figürdür. Her yaştan izleyici için sevilen ve bilinen bir simadır. Yuvarlak ve gülen yüzü, çizimlerde belirgin bir mimik oluşturur. Ayrıca Hafize Ana karakteriyle özdeşleşmiş elbise, başörtüsü ve önlük gibi unsurlar çizimlerde çok kullanılmaktadır. Bunların yanı sıra, “Uykudan Önce” programıyla geçmişte milyonlarca çocuk için adeta “masal anlatan anne” imajı oluşturmuştur. Akıllarda görünümüyle böylesine yer edinen Adile Naşit, karikatürlerde de yaşamaya devam etmektedir.
5. Kemal Sunal
Türk sinemasının en sevilen komedi oyuncularından biridir. Oyunculuğuyla “Yeşilçam’ın gülen yüzü” olarak tanınan Kemal Sunal’ın toplamda 82 filmi bulunmaktadır. Özellikle Hababam Sınıfı, Süt Kardeşler, Tosun Paşa ve Çöpçüler Kralı gibi filmlerindeki karakterleri ile adeta gönüllere taht kurmuştur. Oynadığı karakterlerde kullandığı mimikler, karikatürize edilmeye çok müsaittir. Bu sebeple, karikatür çizerler, onun kendine has tavırlarıyla bu mimikleri yansıtmaya ilgi duyarlar. Sunal’ın gülümsemesi, şaşkın bakışları ve ifadeleri karikatürlerde hemen anlaşılabilmektedir. Türk sinemasının klasikleşmiş bir sembolü haline gelmiştir. Bu sebeple karikatüristler, samimi bir izlenim oluşturmak için Kemal Sunal’ın karikatürünü çizmeyi tercih etmektedirler.
6. Şener Şen
Türk sinemasının diğer bir değerli oyuncularından Şener Şen, yetenekleriyle halk tarafından sevilen ve sayılan bir sanatçı olmuştur. Babası da ünlü bir oyuncu olan Ali Şen’dir. 70’li yıllarda sinemaya yardımcı oyuncu olarak girmiş, 80’lerde ise sinemanın en önemli başrol oyuncularından biri olmuştur. Hem dramatik hem de komedi filmlerinde başarılı bir oyunculuk sergilemesiyle, alanda ustalığını göstermiştir. Şener Şen’in oynadığı karakter çeşitliliği ve kullandığı yüz mimikleri oldukça fazladır. Bu da onu, karikatüristler tarafından çizimine en çok başvurulan sanatçılardan biri yapmaktadır. Kalın kaşları, bıyıkları ve göz devinimleri onu çizimlerde tanınır hale getirir. Kimi zaman kurnaz bir ağa, kimi zaman eşofmanlı bir öğretmen ve kimi zaman da ağır başlı bir şehirli olarak çok yönlü oyunculuğuyla karşımıza çıkmaktadır.
7. Albert Einstein
20. yüzyılın en önemli bilim insanı ve fizikçilerinden biridir. Modern fiziğin temel taşını atmış, kuantum fiziğinin gelişimine değerli katkılar sağlamıştır. Bilimsel başarılarının yanı sıra, barış yanlısı duruşu ve insancıl tavırlarıyla da tanınmaktadır. Karikatüristler onu hem ikonik görünümü hem de dünya çapında bilinen bir zekaya sahip olması sebebiyle sıkça tercih etmektedirler. Görünüş olarak dağınık ve kabarık saçları, çizimlerde belirgin bir biçimde gösterilmektedir. Einstein’ın zeka ve bilimin sembolü haline gelmesi sebebiyle, karikatürlerde daha çok “çılgın bilim insanı” görünümü verilmektedir. Mizaha açık kişiliğiyle de karikatürlerde yer bulmaktadır. Özellikle meşhur dil çıkarma pozu olan fotoğrafı, karikatüristlere malzeme sunmaktadır.
8. Charlie Chaplin
Charlie Chaplin İngiliz aktör, yönetmen, senarist ve bestecidir. Sessiz sinemanın en büyük yıldızlarından biri kabul edilmektedir. En çok bilinen “Şarlo” karakteriyle vazgeçilmez bir simgeye dönüşmüştür. Komedi ve toplumsal eleştiriyi birleştiren Chaplin, dünya çapında tanınan bir figür olmuştur. Karakteristik görünümü sebebiyle, en fazla karikatürü çizilen 10 efsaneleşmiş ünlü arasında yer almaktadır. Melon şapkası, bastonu, kısa bıyığı ve kostümü ile çizimlerde hemen tanınabilir. Chaplin, insanlığın acı-tatlı hallerini ve komediyi yansıtarak evrensel bir sembol haline gelmiştir. Bundan dolayı, karikatüristler evrensel mesajlar verirken Chaplin çizimlerini fazlaca kullanmaktadırlar.
9. Jim Carrey
Jim Carrey deyince akla ilk “gülmek” gelir. Kendisi Kanadalı-Amerikalı oyuncu, komedyen ve ressamdır. 90’lı yıllarda birçok komedi filmleriyle ün kazanmıştır. Ardından dramatik yapımlarda da oynayarak oyunculuk yeteneğini net bir şekilde göstermiştir. Carrey, Hollywood’un en popüler yüzlerinden biridir. Karikatüristler Jim Carrey’yi, abartılı mimiklere ve esnek yüz yapısına sahip olması sebebiyle çizimlerinde sıkça kullanmaktadırlar. Ayrıca, vücut dili de yüz yapısı kadar esnektir. Abartılı jestleri ile mimikleri birleşince, ortaya fazla enerjik bir karakter çıkar. Karikatüristler tarafından bu beden hareketleriyse, eğlenceli bir biçimde gösterilir. Geniş bir ağız ve belirgin dişlerle, karikatürde hemen tanınabilir.
10. Freddie Mercury
Asıl adı Farrok Bulsara olup, Zanzibar doğumludur. 20. yüzyılın müzik tarihinin en sıra dışı figürlerinden biri kabul edilmektedir. Geniş vokal aralığına sahip (yaklaşık 4 oktav) sesiyle ve şarkı yazarlığıyla tanınır. İngiliz rock grubu olan Queen’in popüler solistidir. Sahne enerjisi ve kendine özgü tarzıyla karikatürlerde fazlaca görülmektedir. Sahnede kullandığı bazı kostümler, birer sembol haline gelmiştir. Örneğin beyaz atlet, dar pantolon, taç ve pelerinler ona belirgin bir imaj vermektedir. Ayrıca, sahne performanslarında mikrofon sapını kullanması karikatür için önemli bir unsurdur. Freddie Mercury hem görsel açıdan fark edici bir yüzü, hem de sahne tavırlarıyla karikatür sanatçıları tarafından çok fazla tercih edilmektedir.