Öğrenme güçlüğü, bir bireyin okumasında, konuşmasında, dinlemesinde ve yazmasında konuyu kavrarken zorluk yaşaması demektir. Genellikle tedavisinde eğitsel terapiler uygulanır. Bu durum öğrenme güçlüğü yaşayan çocuğun asla bir konuyu anlayamayacağı veya etkinlikler yapamayacağı anlamına gelmez. Sadece güçlük yaşayan çocukların öğrenme süreci daha uzun sürer ve emek ister. Yeni becerileri geliştirmede, karışık durumları anlamada ve iletişim kurma gibi konularda desteğe ihtiyaç duyarlar. Öğrenme güçlüğüne karşı çözüm yolları arasından en etkili 10 yöntemi çocuklarda uygulanabilmesi için listeledik. Keyifli okumalar!
1. Çocuk İle İletişim
Öğrenme güçlüğüne karşı çözüm yolları ararken belki de en önemli olanı çocuklarda iletişimdir. Onlara zekâlarında bir sorun olmadığı belirtilmeli ve yaşadığı sıkıntılar, nedenleri ile birlikte açıklanmalıdır. Farklı şekillerde öğrenebileceği ve öğrenirken de daha fazla zamana ve emeğe ihtiyacı olduğu açıklanmalıdır. Uygun bir dille yapılan bu açıklamalar çocuk için oldukça önemlidir. Ayrıca öğrenme güçlüğü belirtileri gösteren bir çocuğun çeşitli sosyal sorunları olur. Bu nedenle de özgüvenleri düşebilir. Bunu engellemek için çevresindeki insanlara ve okuluna durum bildirilmelidir. Bu sayede çocuğun çektiği zorluklar yüzünden ona farklı ve aykırı davranılması biraz olsun engellenmiş olur.
2. Sabırlı Ebeveynler
Öğrenme güçlüğü olan bir çocuğun ebeveynleri çok sabırlı olmalıdırlar. Hoşgörülü olmalılar ve çocuğun öz güvenini incitecek tavırlarda bulunmamalılar. O an kafası dağınık veya kötü hisseden bir ebeveyn ise yavaş hareketlerle son derece sakin bir şekilde iletişim kurmalıdır. Öğrenme güçlüğü sıkıntısı yaşayan bir çocuk, asla diğer çocuklarla kıyaslanmamalıdır. Anlamasını kolaylaştıracak yollar, ipuçları veya teknikler geliştirilmelidir. Olumlu tavırlar öğrenmesini kolaylaştırır. En önemlisi de çocuğa değerli olduğu hissettirilmelidir. El becerisini geliştirecek aktiviteler bulunup çocukla vakit geçirilebilir. Ayrıca ebeveynler çocuğu gözlemleyerek öğretmenlerine ve doktoruna yaşadıklarını anlatıp iletişime açık olmalılar.
3. Düzenli Bir Ortam
Öğrenme güçlüğü sıkıntısı çeken bir çocuk düzenli bir ortama ihtiyaç duymaktadır. Uyum sağlayamadıkları yerlerden kaçmak gibi bir tepkide bulunmamaları için onları düzene alıştırmak öğrenmelerine kolaylık sağlayacaktır. Konularda tekrar yapma, düzene yönlendirmeler ve sınır koymalar öğrenmelerine yardımcı olur. Büyük projeleri, basit ama küçük parçalara bölerek çocuğun kavrayıp bu projeyi ya da görevi başarıyla tamamlaması sağlanabilir. Bu durum özgüvenini yükseltir. Belli bir programı yani düzeni olan çocuk ne yapacağını bilir ve ona göre hareket ederek stres yapmaz. Öğrenme güçlüğüne karşı etkili çözüm yolları arayışında olan çocuk; düzenli, sakin bir çevre ister ve kendisini güvende hisseder.
4. Güvenli Bir Çevre
Bütün çocukların aynı olmadığı ve herkesin biricik olduğu bilinen bir gerçek. Bu nedenle her çocuğun farklı ihtiyaçları olur ve buna göre davranılmalıdır. Hem okullarda hem de evde öğrencinin özellikleri ile uyumlu değişikliklerin yapılması çocuğun performansını da olumlu yönde etkiler. Kendilerini duygusal açıdan güçlü hissettikleri güvenli bir çevre ve ortam oluşturulması gerekir. Bunu destekleyen bir çevre ise çocuktaki stresi azaltır. Böylece çocuk kendisini eğitime ve öğrenmeye açabilir. Bu konuda aile üyelerinin, öğretmenlerinin ve sosyal çevrenin bilinçli olması, çocuğun özgüvenini artırarak öğrenme motivasyonunu da desteklemiş olur.
5. Etkinlikler ve Oyunlar
Oyunlar çocukların ruhsal ve fiziksel sağlıkları açısından oldukça önemlidir. Oyunlarla hayal güçleri gelişirken zihinsel becerileri de gelişir. Tabii her farklı etkinlik çocuğun farklı özelliklerini geliştirebilir. Örneğin renkleri eşleştirme oyunu motor becerilerinin gelişimini destekler. Dikkat artırıcı, kas gelişimi gibi yönlerini de destekleyecek etkinlikleri de araştırabilirsiniz. Örneğin bulmaca aktiviteleri, hamurdan harfler yapmak veya isim-şehir-hayvan gibi oyunları birlikte oynamayı deneyebilirsiniz. Sadece bu oyunları uygularken; yaş açısından çocuğa uygun olup olmadığına, çocuğun gelişim düzeyine ve en önemlisi başarısız olduklarında tekrar denemeyi istemesi için cesaretlendirmeye dikkat etmelisiniz.
6. Dikkat Toplama
Öğrenme güçlüğü yaşayan bir öğrencinin sınıfta ya da kişisel odasında cam kenarı gibi dikkat dağıtıcı unsurlardan uzak bir yerde oturması sağlanmalıdır. Çocuktan istenenler daha açık ve net bir şekilde belirtilmelidir. Çocuk detaylarda boğulmamalıdır. Eğer istekler karışık ve uzun bir şekilde söylenirse çocuğun kafası karışabilir. Özellikle grup çalışmalarında öğrenme güçlüğü yaşayan çocuk karışık konularda olumsuz etkilenebilir. Soyut örneklerden kaçınılmalıdır ve gerektiği durumlarda somut örnekler verilmelidir. Çalışmalarını kolaylaştırmak için birkaç parçaya bölmesi sağlanabilir. Böylelikle tamamladığı her parçadan sonra diğerine geçmeden önce mola verebilir.
7. Hareket İhtiyacını Karşılama
Öğrenme güçlüğüne karşı çözüm yolları arasında çocuklarda hareket ihtiyacını karşılamasına izin vermek etkili bir yöntemdir. Fiziksel hareket için çocuğa gün boyu fırsat sağlanmalıdır. Bu sayede çocuktaki aşırı hareketlilik azalır. Okulda veya evde küçük basit etkinliklerle onun hareket etmesi sağlanabilir. Okulda tahtayı silmesine izin vermek, evdeyken mutfak işlerinde yardımcı olmasını istemek gibi durumlar faydalı olacaktır. Sınıf ortamında tartışmalara katılmak, projeler geliştirmek gibi interaktif öğrenme stratejileri kullanılabilir. Laboratuvar gibi öğrenme ortamında değişiklik yapılması onun dikkatini daha da arttıracaktır.
8. Planlı Ve Kontrollü Davranma
Çocuktan beklenilenler net bir şekilde ona belirtilmeye çalışılmalıdır. Kurallar sık sık olumlu bir şekilde kendisine hatırlatılmalı. Kurallar olmadığı zaman da ne gibi olumsuzluklarla karşılaşılacağı açıklanmalı. Ayrıca küçük bir hatasında hemen ceza verilmemeli. Çocuğun mükemmel olması beklenemez. Bu tarz bir beklenti onu olumsuz etkileyerek yükünü artıracaktır. Bu nedenle adil olunmalı ve tutarlı kararlar alınmalıdır. Uygun ve kontrollü davranışlar sergilediğinde ödüllendirilmesi çocuğu olumlu yönde etkileyecektir. Problem veya bir sorun ile karşılaşırsa hangi yolu izleyeceği çocuğa öğretilmelidir. Problemin çözümünde yardım edilmelidir.
9. Başarıyı Artırma
Çocuklarda başarıyı artırmak için onlara çalışma alışkanlığını kazandırmak; öğrenme güçlüğüne karşı uygulanabilecek çözüm yolları arasında etkili yöntemlerdendir. Planlı ve programlı bir şekilde çalışmasını yapan çocuk gelişime açık olacaktır. Öğrenme isteğini kamçılayarak ileriye yönelmesi sağlanabilir. Mümkün olduğunca akademik dersleri gün ortasında çeşitli saatlere yerleştirilmelidir. Diğer saatlere çocuğun sevebileceği ders veya etkinlikler koyulmalıdır. Soru sorması ve öğrendiği konuları tekrar edebilmesi için kendisini rahat hissetmesi sağlanmalıdır. Çocuğun başarısı için en önemlisi, ev ve okul arasındaki olumlu iletişimdir. Bunu bilerek ona göre çözüm yolları izlenmelidir.
10. Uzman Görüşü
Öğrenme güçlüğü yaşayan çocukların erken tespiti, gereken eğitimin ve tedavinin sağlanabilmesi için önemlidir. Burada sadece ebeveynler değil öğretmenlerde çocukları gözleyerek öğrenme güçlüğü belirtilerinin olup olmadığına bakmalıdır. Bu belirtileri gözlemledikten sonra çocuğa, uzman bir hekimin testleri yardımıyla tanı konur. Hangi alanda eksiklikler yaşadığı klinik ortamda, testler yardımıyla tespit edilir, ardından tamamen ona özel plan ve programlar hazırlanır. Bu dönemde çocuğa farklı veya şiddet dolu davranışlarda bulunulmamalıdır. Öğrenme güçlükleri çocukta özgüven düşüklüğüne veya depresyona neden olabilir. Bu nedenle çocuk için ona uygun etkinlikler bulunabilir.