Bilgi ve Kur’an Çağı


Bilgi Çağı
Bilgi Çağı

Kur’an’ın “oku” emriyle başlaması bir mesajdır. Kur’an, gelişiyle, ilk ve orta çağı kapamış, “ahir zaman’’ı, yani “son çağ’’ı açmıştır. Mesaj şu; artık kaba kuvvet devirleri bitti. Artık Kur’an çağı başladı. Artık “oku” emriyle ilim çağı başladı. Artık, okuyan, yazan, düşünen, güç ve kuvveti ilimde, sanatta, teknikte arayan, kanaatlara, düşüncelere, inançlara ancak ikna ile yaklaşan, asla baskı, dayatma ve zorlama yapmayan bir çağ, İslam çağı başlamıştır.

Peygamberimizin ümmî, yani okur yazar olmamasını yorumlayan Cevdet Said şöyle söylemektedir: “Allah’ın okur yazar olmayan bir peygambere “okumayı” emretmesi, ümmîliğin kaldırıldığı ve yeni bir devrin başladığının bir işaretidir. Bu yeni devir; “Oku”(1), “Kalemle öğretti”(2), “Nun. Kaleme ve yazdıklarına yemin olsun”(3) ve “İnce deri üzerine satır satır yazılmış kitaba yemin olsun”(4) devridir.(5)

İnsanların okur yazar olmadan hiçbir şey meydana getiremiyeceklerini söyleyen yazar(6) okumanın önemini anlatırken, Peygamberimizin ümmîliği ile bir çağın kapanıp, bir çağın açılması ilgisini şöyle kuruyor: “Son Peygamberin okur-yazar olmaması, son Peygamberden sonra hiçbir insanın okumayı bilmeden insanlığı doğruya ulaştıramayacağına ve düzeltilemeyeceğine bir işarettir. Okur-yazar olmayan son Peygamber Hz. Muhammed(sav) ile okuma-yazma bilmeme çağı kapanmış, artık böylece insanlık hayatında okuma çağının kapısı açılmıştır.”(7)

Bu ilâhi bildiriyi tanımayanlar, ancak kendileri kaybedenlerdir. Kendilerini de kaybetmişlerdir üstelik… Huzuru, saadeti kaybetmişler, merhameti kaybetmişler, sevgiyi kaybetmişlerdir. Topyekun insani değerleri kaybetmiş, katılaşmış, makine varlıklar haline gelmişlerdir. İnsan değil, sanki yürüyen bir madde, bir kütle haline gelmişlerdir.

Evet, Kur’an, “okumak” kelimesinden alınmıştır. İlk emri de “oku” dur. İşte bizim medeniyetimizin temelleri… Kur’an’da, “oku” kökünden 87 kelime kullanılmış. Üç ayrı yerde “oku”, üç ayrı ayette “okuyunuz” emri verilmiş. 68 yerde de “okumak” manasını telkin eden Kur’an kelimesi geçer.

Kur’an’da “ilim-bilgi” kökünden 780 kelime kullanılmıştır. Aynı kökten olup da Kur’an’da bu kadar çok tekrarlanan kelime gurubu, doğrusu azdır. Az bir farkla “ilim” ile “alim” anlamına gelen “hakim” kelimeleri de 117 kere geçer. Yine “bilmek” anlamına gelen “marifet” kökünden 70 kadar kelime kullanılmıştır.

İlimle alakalı olarak tefekkürle ilgili 18, akıl ve akletme ile ilgili 49, bunlardan başka tefekkuh, tefehhüm, tedebbür, şuur gibi, düşünme, kavrama, anlama, bilinç anlamına daha bunlardan başka bir hayli kelime Kur’an’da yer alır.(8)

Kur’an bir ilim kaynağıdır. Kur’an zanna, hevaya dayanan, gerçeğe uymayan bilgiye uyanları kınamış, ilme uymaya çağırmıştır. Kur’an, insanların kendi çabaları, deneyleri ile ulaşabilecekleri bilgilerle az ilgilenmiş, bu alanı insanların aklına, duyularına, deneylerine bırakmıştır. Ancak, bu tür ilimlerin bir azgınlık, ahlaksızlık, saldırganlık aracı olarak kullanılmasını engellemek için insanları uyarmış, amacın ahlakîliğine dikkat çekmiştir. Kur’an, bireysel ve toplumsal saadetin temin ve tahakkuku için, inanç, ibadet, hukuk ve ahlakî kural ve yasaları yeterince arz ederek insana bir mutluluk yolu çizmiş, yaşama yöntemini göstermiş, akıl ve ilimlerini doğru kullanmaya yöneltmiş ve bu uğurda uyarılarda bulunmuştur.

Kur’an’a bakanlar,bu konuların alabildiğine açık ve anlaşılır bir biçimde sunulduğunu göreceklerdir. Kur’an kadar kolay kitap az bulunur. Gerçi tefsir kitaplarında her kelime ve cümlelerden bir hayli tefsir ve te’vil çıkarılmışsa da, bazen tefsirler Kur’an’a perde olmuş ve işi zorlaştırmışlardır. Bunu söylemek, Kur’an’a hakaret değil, yüceltmedir. Kur’an’ı anlaşılmaz görmek, Kur’an’ın küçüklük ve eksikliğine değil, aksine o kişinin cahilliğine alamettir.

Ancak bunu söylerken, İslamî ilimlerden hiç anlamayan sıradan bir kişinin, eline Kur’an mealini alarak ahkam kesmesini de onaylıyor değiliz. Nitekim, bırakın sıradan kişileri, bu işlerin içinde olan ünvan sahibi bazı kişiler dahi, bazen ölçüsüzlüklere yöneliyorlar. Ancak amaç, Kur’an’la insan arasına engel koymamaktır. Amaç, Kur’an’ı en çok okunan, üstünde en çok düşünülen ve konuşulan kitap yapmaktır. Uygulanan, yaşanan, canlı bir kitap yapmaktır yani.

İnsan, mükemmel bir organizma. Kur’an, mükemmel bir kitap. İkisinin buluşmasından mükemmel bir toplum, mükemmel bir dünya çıkar. İkisinin ayrılığından ise, ancak insanın ve toplumların fesadı çıkar. Kur’an bunu önlemeye ve insanı zayıf, basit, adi, ahlaksız ve adaletsiz duygularından almağa ve onu irşad ile olgunlaştırmaya çalışır. Teknik bilgiler, tabii bilimler, her aklını çalıştıran için elde edilebilecek bilgilerdir. Burada mü’min kafir ayırt edilmez. Kur’an’ın getirdiği; bilgiyi, insanlığın iyiliğine kullanmasını öğretmektir. Gerçek bilgi de bu olsa gerektir. “İlim, kendin bilmektir.” Kur’an, bu yüzden bir hidayet, bir rehber kitabıdır.(9) Bu yüzden Kur’an, Furkan, yani hak ile batılı ayıran bir kitaptır.(10)

Bu anlamda Kur’an, bir hikmet kitabıdır. Yani doğru inanç, doğru düşünce, doğru davranış bütünlüğü. İnsanı koruyan da, onu hayırlı yapan da, bu hikmetin verilişidir.(11) Bu hikmetin birey ve topluma neler kazandırabileceğinin değerlendirilebilmesi için, İsra sûresinin 23-39. ayetlerine bakılabilir.

Kur’an’ın öğrettiği bir gerçek de ilim ile amel beraberliğidir. Yukarıda anlattığımız hikmetli, adaletli, mutlu toplumun oluşumu ancak ilim ve uygulamanın beraberliğinden oluşan “takva”ya erişmekle mümkündür. Öyleyse, insanın varoluşunu “imtihan” diye izah edersek, başarıyı da iki faaliyetle, iki faaliyetin birbirini tamamlamasıyla izah edebiliriz: ilim ve salih amel! Dünyada insanlığın macerası işte bu; ilim ve ona uygun amel. Kur’an, bilgiye, böylesine bir sorumluluk yüklemiştir.

Kur’an, bilgi edinme yollarının başında gelir. Bunu kabul etmemek, yanlışlığa, dolayısıyla sapmaya atılan ilk adımdır. Akıl ve duyu organlarını, bilgi kaynağı olarak kimse inkar etmiyor zaten. İnsanın en büyük cehaleti, Kur’an’ı bilgi kaynağı olarak kabul etmemesidir. Bir kısım insanlar ne yazık ki, “körü körüne taklit’’i bilgi kaynağı olarak kabul etmiş; ister atalarına uyma, geleneğe bağlanma, ister çoğunluğa tabi olma şeklinde tezahür etsin, evet, taklidi bilgi kaynağı kabul etmiş, ama Kur’an’ı bilgi kaynağı kabul etmemiştir. Ne acıdır ki, zannı ilim sanmış, şehvetlerin güdümüne girmiş, nefsinin hevasını ilim kaynağı sanmış da, Kur’an’ı ilim sebebi saymamış… Bu yüzdendir fıtrattan sapması, İslam’dan sapması. Bu yüzdendir şirkin ve küfrün tabiî sonuçları olarak hevası, yani güdüleri, dürtüleri, şehvetleri uğruna dünyayı fitne ve fesada vermesi, kan ve göz yaşına boğması.

Kur’an, sırf bu ilmi getirmesiyle bile, insanlığa en büyük hizmeti getirmiştir. Kur’an bu yüzden Allah’ın göklerden indirdiği canlı bir rahmettir. Sırf bu yüzden, elinde Kur’an olan Hz. Muhammed’(s.a.s)e herkes borçlu, herkes medyun ve müteşekkirdir. Olmalıdır da!.

Ruhun şad olsun Akif, Seni anmamak mümkün mü? Ne güzel söylemiştin:
Dünya neye sahipse, onun vergisidir hep;
Medyûn ona cem’iyyeti, medyûn ona ferdi.
Medyûndur o Mâsûma bütün bir beşeriyyet…
Yâ Rab, bizi mahşerde bu ikrar ile haşret.
M.Akif Ersoy, Safahat s.499. “Bir Gece” şiirinin sonu.

Altınoluk Dergisi ~ Cemal NAR
Sayı: 232 ~ Haziran 2005

DİPNOTLAR: 1) Alak 1. 2) Alak 4. 3) Kalem 1. 4) Tur 2-3. 5) Cevdet Said, İslamî Mücadelede Bilginin Gücü s.30. 6) a.y. 7) a.g.e. s.65. 8) İbrahin Canan. Kütüb-ü Sitte Muhtasarı 1/404-407.9) Bakara 1,185. 10) Enfal 29. 11) Bakara 269.

Bu içeriği nasıl buldunuz?

Beğen Beğen
3
Beğen
Mutlu Mutlu
3
Mutlu
Eğlenceli Eğlenceli
1
Eğlenceli
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Olamaz Olamaz
1
Olamaz
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Komik Komik
0
Komik
İlginç İlginç
0
İlginç
Dijital Derginiz
Dijital yayıncılık alanında Türkiye, yükselen bir grafik çizmektedir. Bu amaç ile profesyonel işlere imza atmak üzere yola çıktık. 5. yılımızda araştırmayı seven herkese kapımızı açtık. Sizlerde makalelerinizi dergiCE'de paylaşarak, dijital dünyada yerinizi alabilirsiniz.

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İçerik Türünü Seçin
Kişilik Testi
Kişilik Hakkında Testler
Test
Cevaplamalı Testler
Anket
Oylamalı Seçenekler
Yazı
Biçimlendirilmiş Metinler
Puanlamalı Liste
Puanlamalı Liste
Video
Youtube, Vimeo, Vine vs
Ses/Müzik
Soundcloud, Mixcloud
Resim
GIF veya Resim